Today November 25th, 2017. Sanuk is on the hard in Noumea, we are getting her ready for her yearly “cyclone sleep”. In the mean time we are staying in a nice hotel not far from the boat yard. We are almost done :-), the sails are down, a lot of little repairs are done or will be done while we are away, the cabinets and bilges are cleaned and the walls are wiped down with bleach and vinegar to prevent mold.We will leave on monday for Australia where we will travel for 2months with a campervan . End of January we will go to Vietnam and maybe end of February to Myanmar…
We have free internet in the hotel so time to update our blog.
After 4 days of sailing (from Fiji) we arrived safe and sound in Noumea (New Caledonia). We did have a scare when about 2hrs before arriving our Autopilot gave up on us. Luckily we were almost there . We both were sooo happy it did not happen in the middle of our crossing. Luckily we found a mechanic(in Noumea) who found the problem in 30min. The next morning it was fixed with a new part. We stayed in the marina of Port Moselle to await our visitors, Hannah and Wence.
Hannah and Wence arrived from Tokya where they had stayed 5 days before arriving in Noumea Tontouta airport.New Caledonia was discovered by James Cook (keeps amazing me) in 1774 in search of Terra Australis. He chose the name because the northeast (where he landed) reminded him of the highlands of Scotland.
New Caledonia consists of the main island :Grande Terre, the loyalty islands : Maré, Lifou and Ouvéa, the Isle of Pines, the Chesterfield islands and Belep. We sailed from Noumea, towards Isle of Pines then on to Maré, a stop in Tiga and to Lifou where Hannah and Wence took the plane back to Noumea and on to Belgium. We (the captain and I) continued sailing to Ouvéa, Yaté (Grande Terre), Bay of Prony, Ile Amedee and back to Noumea. Unlike many of the other islands we visited in the South Pacific, Grande Terre is NOT a vulcanic island but was a part of the supercontinent Gondwanaland. It is speculated that Grande Terre separated from Australia 66million years ago. The Loyalty islands and the Isle of Pines are vulcanic.
We rented a car for 2 days on Grande Terre and were able to see some of the interior.Wood sculptures are part of Kanak tradition. The Kanaks are the original inhabitants of New Caledonia. They are Melanesian.The Jean-Marie Tjibaou cultural Centre was built by the Italian architect Renzo Piano (also built Centre Pompidou). Tjibaou was the leader of the independence movement and assassinated in 1989.The widow of Tjibaou said the following about this building: We, the Kanaks, see it as a culmination of a long struggle for the recognition of our identity; on the French Government’s part it is a powerful gesture of restitution.In 2018 a referendum for independence will be held.We walked in Le Parc des Grandes Fougères.Amédée Lighthouse on our way to Isle of Pines. In 1862 the lighthouse was built in Paris as a demonstration. It was then (in 1864) disassembled and transported along the River Seine to Le Havre for its voyage to New Caledonia. With its 56metres tall it is one of the highest lighthouses in the world.Kouare island, no humans only a colony of black noddy birds.Enjoying the sun and sea on our trip to Isle of Pines.Our first anchorage in Isle of Pines, beautiful Kuto Bay.We walked to the highest point on Isle of Pines, Pic N’ga. The panorama view was gorgeaous.The totems of Bay St.Maurice. Wood sculpture represents the spirit of Kanak culture.We snorkeled on many spots and enjoyed the colorful underwater scenery.A picasso triggerfish, one of my favourites!Lots of fish…coral and clamsPicknick on Lifou after a snorkeling session in Baie de Jinek. Unfortunately a cruise ship had just dropped many of its passengers in the same bay. The cruise tourists had to pay 10USD to snorkel, we got it for free 🙂A traditional house in Lifou. They are more common in the Loyalty islands.Luengoni beach and lagoon on Lifou, according to locals the most beautiful beach of New Caledonia.Luengoni beach on Lifou, a couple hours before it is time to take the plane back to Noumea and Brussels.
Net voor we toekwamen in Nieuw Caledonia passeerden we op ongeveer 5 mijl voorbij Durand reef, en daar lag blijkbaar een schip:
AIS (Automatic Identification System) geeft details van een andere boot via de VHF signalen. Deze status (aground) hadden we nog nooit tegengekomen
Hier zijn de details van de Kea Trader. Blijkbaar leest niet iedereen de kaart terwijl hij vaart…
De paarse lijn op de kaart hierboven is hoe we gevaren hebben. Rechts (niet op de kaart is Fiji). We vermijden mooi alle kruisjes op de kaart: rotsen, al dan niet onder water op een diepte van minder dan 10 meter. Zo zie je dat Durand Reef gerapporteerd is in 1886 en eigenlijk een onderwater berg is want rondom is de zee 574m diep.
We vaarden onder de punt van Nieuw Caledonie, in de lagoon, naar de westkant om in te klaren in Noumea. Daarna gingen we in de Lagoon zuidoost en zuidelijk (zigzag) naar Isle des Pins. Daarna NO buiten de lagoon om de Loyaute eilanden te bezoeken: Mare, Lifou, Ouvea. En dan via de lagoon bezochten we het oosten en zuiden van Grande Terre, terug naar Noumea.
In afwachting van het bezoek van onze dochter Hannah en onze kersverse schoonzoon Wence in Noumea, haalt Ilse het bleekwater en de azijn boven in de bikkelharde strijd tegen de schimmel. Ilse wint altijd, maar het kost veel zweet.Op een lokaal marktje in Noumea, hoofdstad van NC. Deze bezoekende groep was van het eiland Futuna, en kon ons best charmeren.We bezochten het cultureel centrum Tjibaou van NC, gebouwd door dezelfde architect als van het centre Pompidou in Parijs.Hannah en Wence op het eiland “Isle des pins”, deel van N. Caledonia. Vanwege wind op kop heeft het ons wel wat moeite gekost om er te geraken, maar de aanhouder wint. Niemand was (erg) zeeziek.Cruiseship meert aan op Isle des Pins: de traditionele klederdracht en gezangen worden uit de kast gehaald voor de ontvangst van de vermogende bezoekers. En Sanuk deelt mee in de vreugde.Ilse op isle des Pins. In de achtergrond een voorbeeld van de karakteristieke dennebomen. Zeer groot, rechte stam en vele kleine zijtakjes.Op het eiland Lifou hebben we enkele grotten bezocht. Deze worden uitgesleten uit het koraal en kunnen groot zijn.Nog een grot, enkele honderden meters lang. “Enkel met gids te bezoeken” stond er op een bordje aan de ingang. Maar we waren er gans alleen en mochten zelf onze weg zoeken. In het stikkedonker. Spannend en leuk.
Op een eilandje (Kouaré) in de lagoon van NC zat het vol met zeeslangen. Giftig maar niet gevaarlijk want ze zijn mensenschuw en kunnen hun bek niet ver opensperren… We hadden deze diertjes al tegengekomen tijdens onze duik in Niue.Hannah en Wence proberen onze nieuwe kano uit die we in Fiji hebben gekocht. Goedgekeurd!Traditionele hut op het eiland Mare. Dit is een mooi onderhouden exemplaar en er zijn er nog veel in gebruik.Liefde is… samen op het strand van LifouOnderweg van Mare naar Lifou. Een mooie yellowfin tuna aan de haak. We hebben ervan gesmuld!
Na een leuke drie weken samen, zijn Hannah en Wence terug vertrokken. Het duurde een tweetal dagen voor we terug op onze plooi waren, terug met ons tweetjes. We vaarden door naar het eiland Ouvea, een grote lagoon.
Het eiland Ouvea, met de kerk van het dorpje Mouly. Terug die karakteristieke dennebomen.
Sanuk voor de ondiepe kust van Ouvea, aan de kant van de lagoon. Blauw in al zijn schakeringen vanwege de weerkaatsing op het zand. Sanuk ligt in twee meter water, geen koraalhoofd te zien.Les Falaises de Lekiny: Ouvea is een half verzonken lagoon van zo een 20km doormeter. Daarom zijn er aan de oostkust hoge koraalrotsen, en aan de westkust stroken waarbij het koraal volledig in de zee is gezakt en de lagoon naadloos overgaat in de zee.Sanuk ligt op een eenzame maar zeer toffe plek in de lagoon van Ouvea.De kaas wordt letterlijk van tussen mijn tenen gegeten.Op terugweg van Ouvea naar het vasteland (Grand eTerre) vangen we een Wahoo (of Tazar in het frans) : vis met de hondetanden. Ik draai hem om terwijl ik wijselijk de bek gesloten hou.
We hebben onze tijd genomen om terug te varen van de oostkant naar Noumea aan de westkant. Na de oversteek zijn we binnen de lagoon van Grande Terre zachtjesaan zuidelijk gevaren, onderweg elke inham en baai aandoend.
Richtingaanwijzers in de baai van Boise. Van dichtbij zien die dingen er toch een stukje groter uit dan vanop het water. De bedoeling is om vanop een boot de twee driehoeken op een lijn te houden en zo de baai onder de juiste hoek in te varen.In tegenstelling tot andere eilanden zoals Fiji en Tonga, zijn de waterwegen in NC zeer goed onderhouden. Als de kaart zegt dat er een boei ligt, dan ligt die er ook, en op de juiste plaats. Hetzelfde kwamen we tegen in Frans Polynesie, duidelijk geen toeval dat deze twee eilandengroepen het best ontwikkeld zijn. Ook het aanbod in de winkels is zoveel groter dan de buureilanden. In 2018 gaat NC stemmen om uit te maken of ze onafhankelijk van Frankrijk willen worden of niet. Het is redelijk duidelijk dat als dit zou gebeuren (weinig kans), ze HEEEEL veel zullen moeten inleveren van hun levensstandaard.
In de Province Sud zijn er veel wandelwegen. Ze zijn uitstekend bewegwijzerd. Hier hebben we net een riviertje overgestoken.Typische wandelweg door het ertsrijke landschap. NC is wereldwijd tweede producent van nikkel.Baie de Prony, met in de achtergrond de bergen van het vasteland van NC (Grande Terre genaamd)zicht op het binnenland van zuidelijk Nieuw Caledonie. Een afwisseling van groene valeien en droge bergen.Overal vind je rare steensoorten. Hier sta ik in een droge rivierbedding en de stenen zijn pikzwart.Ilse op de top van de berg die de baai van Prony overziet. Op de achtergrond de vuurtoren.De baai van Prony. De boot is niet Sanuk, wij liggen verborgen in de volgende inham naar rechts.
Na onze terugtocht naar Noumea zijn we nog een paar dagen in de marina gaan liggen. Voor 30EUR per dag heb je er volop vers water, electriciteit en Wifi. Plus je ligt aan een loopkade, zodat je niet per bootje naar de kant moet. De stad ligt op 5 minuten wandelen.
We hebben de tijd gebruikt om Sanuk op te kuisen en klaar te maken voor zijn winterslaap. Binnenkort wordt het hier cycloonseizoen, en dan leggen we Sanuk op het droge voor een 4 tal maanden. Ondertussen reizen we zelf naar Australie en Vietnam. Ook Birma staat op het lijstje, maar nog niets concreet.
Na de trip naar Belgie om de trouw van onze dochter Hannah en onze nieuwe schoonzoon Wence mee te maken, vlogen we terug naar Fiji waar Sanuk op ons wachtte. We vertrokken nog diezelfde week naar Nieuw Caledonie.
Hier is een video indruk van dit afscheid en een van onze 780 NM lange zeetrip onderweg.
Eerst was er het touchante zangstukje (Isa Lei )terwijl we bij het tankstation lagen nadat we reeds uitgechekt waren (zelfs de chauffeur van de dieselleverancier komt meezingen), met de Fiji tekst en zijn vertaling eronder:
Isa Isa vulagi lassa dina
Nomu lako au na rarawa kina
Cava beka ko a mai cakava,
Nomu lako au na sega ni lasa.
Chorus:
Isa Lei, na noqu rarawa,
Ni ki sana vodo e na mataka
Bau nanuma, na nodatou lasa,
Mai Suva nanuma tiko ga.
…. Engelse vertaling:
Isa, Isa you are my only treasure;
Must you leave me, so lonely and foresaken?
As the roses will miss the sun at dawning,
Every moment my heart for you is yearning.
Chorus:
Isa Lei, the purple shadow falling,
Sad the morrow will dawn upon my sorrow;
O, forget not, when you’re far away,
Precious moments beside dear Suva.
Isa, Isa, my heart was filled with pleasure,
From the moment I heard your tender greeting;
‘Mid the sunshine, we spent the hours together,
Now so swiftly those happy hours are fleeting.
(Chorus)
O’er the ocean your island home is calling,
Happy country where roses bloom in splendour;
O, if I could but journey there beside you,
Then forever my heart would sing in rapture.
(Chorus)
En hier is een impressie van onze overtocht ergens halverwege:
This blog took a while to post but here are some nice memories of Fiji and its people. We have since sailed to New Caledonia. Hopefully we can post on this before the boat goes on the hard for the cyclone season.
We left Savusavu on August 21 with clear skies and little wind. We had a week to sail around the Yasawa group of islands before we had a meeting with our insurance expert at Vuda Marina on Viti Levu.
On our way to the Yasawas, all colours of blue.The beach at Yasawa-I-RaraTypical house at Yasawa-I-Rara villageIn the houses there is very rarely furniture. People sit , eat and sleep on mats.The village of Yasawa-I-RaraThe future of Fiji.Stefan in Bula shirt and sulu skirt with one of the elders of the village.The beach on a sunny day.Fiji mother and son, even here the smartphone is not far away…Preparing beignets the Fijan way.Family pictures at Yasawa-I-raraThe village chief and his wife. We were invited to have a wonderful dinner with them.Eating beignets and drinking tea sitting on the floor. The generosity and hospitality of the Fijans is truly amazing and heartwarming.
Before we left the village we were able to print out the pictures and this was the best present we could give them.
We left Yasawa-I-Rara to sail to the Blue Lagoon where we had 2 days of rain 😦 and decided to move on to Naviti Island where the snorkeling should be excellent.
and the snorkeling was excellent…lots of beautiful coralin all coloursand shapes..A crown of thorns, this is a large sea star with 13-18 arms. The spines are venomous and can deliver a painful sting even when the animal has been dead 3 or 4 days. You do not want to touch this one.The next village we sailed to was Yalobi village on Waya IslandAnother warm welcome after the Sevu Sevu ceremony with the chief. Fijieans are very curious and in every village, children and adults ask how old you are :-).I will remember the Fijeans always with a smile on their faces.A small traditional “bure”, a house made from wood , bamboo and pandanus leaves. There are not many left in Fiji, new houses are built in corrugated steel boards. Goes faster and lasts longer but unfortunately is not as pretty.A typical “bure” would last about 3 – 5 years if a cyclone does not come by. The floor is covered by woven mats.School had been out for 2 weeks, tomorrow it was “back to school” again. This school took children ages 6 till 13. Most children stay at school for the week and go home by boat on friday afternoon to come back on sunday. The children learn Fiji and English in school.
Too bad we did not see the boys and girls in uniform as we had to leave early the next morning to be on time for our meeting with the insurance expert in Vuda Marina on Viti Levu Island in Fiji.
Because we were not allowed to move our boat till the insurance inspector came, we decided to go to Taveuni by bus and ferry. We got our tickets and made reservations at a small resort for 2 nights to return just in time for our meeting with the insurance inspector and the marina.
While we were waiting for the bus to arrive I got local oranges, 80Eurcents for a bag of 4. They do not look perfect but they are very juicy and the vendor sooo proud :-).The bus was full at 7am. One Fijan got up and insisted I take his seat for the 2hour ride….The Taveuni Princess 2…all new after cyclone Winston (catagory 5) destroyed her predecessor in February 2016. The boat was built by the captain’s 75 year old father at a cost of about 1Million Fiji Dollar (400.000EUR). It took 3months to build with 6 people.Stefan enjoying a seat in the Taveuni Princess 2.Arriving in Taveuni, the garden island of Fiji. We definitely picked a good weekend to go, no rain and lots of sunshine.
Because we only had 2 days on Taveuni island we decided, after some discussion, to limit ourselves to hiking the 2 top walks on the island:The Lavena Coastal Walk and Tavoro Falls Walk. Although there are many opportunities for beautiful snorkeling (rainbow reef) we unfortunately did not do this (captains orders). When we arrived on Taveuni we immediately put on our walking shoes, bought roti for lunch (indian wrap) and got a taxi to take us to Lavena to start the coastal walk.
Lavena beach. The start of the Lavena Coastal Walk (5km one way).The walk starts along Lavena village. This woman is preparing the pandanus leaves to be dried so they can be used to weave baskets or mats.There used to be a swing bridge here but cyclone Winston (2016) took it with him…Apparently a lot of the spots here were also used for the movie “Blue Lagoon” with Brooke Shields.The vegetation and bird sounds were really beautiful, so peaceful, we did not see any other tourist. They recommended using a guide for this walk but we never had a problem finding the path.Taveuni is definitely a “garden island”. Part of the trail goes through the Bouma National Park.At the end of the walk one arrives at Wainibau Falls. The water was very refreshing and again no other tourists there….Returning along the coast, it was a gorgeous afternoon walk.Lavena village is a typical Fiji village with houses made from corrugated sheet metal and wood. The traditional “buré”, made from pandanus and bamboo is near impossible to still find.
We left early on saturday to hike to the Tavoro Falls, which are a series of three waterfalls within Bouma National Heritage Park. A lot of people only make it to the middle falls because it is fairly steep to get to the 3rd one.
Just before we arrived at the entrance of the park I noticed the very blue Collared Kingfisher sitting in the sun to warm up.We had to borrow money from our taxi driver to pay the entrance fee of the park as we did not have enough cash…We paid our admission fee to a beautiful proud gatekeeper and were on our way.The first sight of Bouma National Park. The park protects rainforest and coastal forest and covers 80% of Taveuni.After 10min walking we reached the lower falls, The fall is 24m high and is an ideal spot for local children and families to play and spend their WE’s. There was even a facility to shower and change.Local children having a good time.We slowly climbed to the next fall and had a beautfull view of the ocean fronted with palm trees and Qamea island in the back.Can you spot the frog?Somewhere along the path we missed the turn for the middle waterfall and we arrived immediately at the top one…We were there all alone just at lunch time and had a wonderful time under blue skies in a perfect scenery with birds singing along.The water temperature was perfect.I even got Stefan into the water :-).We could not have picked a better day !On our way back we found the middle falls.The middle falls are hidden by the rainforest.View while returning to our starting point.Playing and adventure with a home made raft.In Ecuador we stood on the “equator”, latitude zero and in Taveuni we stood on the “international date line”, being the 180 degrees longitude north-south line. Stefan stands in today, Ilse in yesterday. My geography knowledge has never been better after visiting all these places :-).The Wairiki Catholic church in Taveuni was built in 1907 in honour of a French missionary who advised Taveuni warriors on how to defeat Tongan invaders. No chairs, people sit on the floor for mass on Sunday.A tree filled with fruit bats. Fruit bats rest in trees, not in caves. They are also called “flying foxes” and they are the only mammals that can fly (together with microbats). They eat fruits and nectar.Early sunday morning we left beautiful Taveuni with the Taveuni Princess 2. We were both happy we had a chance to visit this beautiful island.
Monday morning (july 31st) the wind dies on us and we have to motor the last 12hours to SavuSavu because we want to get there before dark. We arrive at 16.30 under blue skies at the Q (quaranteen) dock from Copra Shed Marina and receive a warm welcome with “bubbles” from our friends from SY North. This was not in our “sailing plan” but a nice surprise. Three Fijiean ladies came aboard to clear Sanuk for customs, immigration and bio-security and after a lot of giggles and filling out documents we were free to go on land.
The British ruled Fiji from 1874 till 1970. In 1970 Fiji became a fully independent nation. Several coups took place in Fiji after their independence (1987,2000, 2005 and 2006) because of growing tensions between the Indo-Fijan and the native Fijans. It was only in 2014 that new democratic elections took place. The Indians originally came to Fiji under British rule to work on the sugarcane plantations. A lot of them stayed in Fiji because they did not have the money to return. The Indians make up about 38% of the population in Fiji.
Savusavu is on the island of Vanua Levu. We will visit Labasa by car and go to Taveuni by ferry. From Savusavu we sailed to the Yasawa group of islands before arriving in Nadi on Viti Levu. Viti Levu and Vanua Levu account for 87% of the population.View from our anchorage in SavuSavu.The market on saturday with the typical Fiji smile and friendliness. Fijieans are melanesian and differ from the polynesians in Tahiti. In contrast to the long hair of the French Polynesian girls, the Fijieans have short curly hair.Fijian woman selling sea grapes and snails. We tasted both and it was very yummy.Eggs for sale at the market, no choice of free-range eggs 🙂 10 Fiji dollar (4EUR) for a tray of eggs (24). Above the egss is the cava root for sale. .Typical Fiji kids enjoying their saturday. On sunday all stores are closed and everybody respects the sabat.When a cruise ship arrives they dress up in traditional dress for the tourists. More and more traditions will disappear over the years.Sanuk at anchorage in Savusavu.The main street in Savusavu with all the businesses and restaurants. Most of these are owned by Indians who have clearly more commercial ambitions than the Fijians. This picture was taken on a sunday morning, no stores open or people on the street.The landscape on our way to Labasa.Lots of fields with huge coconut trees used for the copra (dried coconut).A truck loaded with sugarcane on its way to the sugarcane factory in Labasa.Many trucks waiting in front of the sugarcane factory waiting to be unloaded. Sometimes they have to wait 12-14hrs before they can unload. They receive on average 70Fiji dollars (28EUR) for a ton of sugarcane. It takes about 9 ton of sugarcane to get one ton of sugar. Most of the sugarcane plantations are run and worked by Indians.The train runs through the sugarcane plantations to pick up the sugar cane. The crushing season starts in june and lasts till about november. It takes about 15months before sugarcane can be harvested.Sea grapes on the left and snails on the right. They are best eaten together as an appetiser with a cold glass of white wine 🙂
As Stefan already mentioned in his blog we were unexpectedly stuck in Savusavu because another boat’s mooring broke and hit us in the front. No major damage but we had to involve the insurance company and this took 2 extra weeks. During that time we did go to the island of Taveuni (garden island) with the Taveuni Princess.
More on the Return of the Taveuni Princess in our next blog.
We zijn na een reis van 3,5 dagen goed en wel aangekomen in Savusavu op het tweede grootste eiland van Fiji, Vanua Levu. Tot nu toe telden de lengtegraden altijd op terwijl we west vaarden, maar onderweg hebben we de lengtegraad van 180 west doorkruist, waardoor we van 179° 59.999’W naar 179° 59.999’E vaarden. Vanaf nu tellen de graden terug af, naar 0°, zijnde Greenwich in England. Savusavu ligt bijvoorbeeld op 16° 54.882’S, 179 18.944’E, Gent ligt op 50° 59’N 3° 40’E.
We naderen Fiji, op de voorgrond zie je duidelijk de 180W lengtegraad, net onder het wateroppervlak
We hadden gehoord van een andere zeilboot dat hun navigatieprogramma tilt was geslagen bij het kruisen van 180°, en dat ze plotseling midden in het grootste eiland van Fiji, Viti Levu, aan het ‘varen’ waren. Ons nogthans bejaard Raymarine systeem (C120W van 2010) met kaarten van Navionics (V1.20, waarschijnlijk van rond 2014) was echter niet van slag te brengen. Wel heeft hij/zij(?) de onhebbelijke gewoonte om nu en dan eens zijn gps signaal te verliezen, waardoor we een minuut of twee niet meer weten waar we zijn op de wereld. Gelukkig houdt de autopiloot dan de laatste koers aan, zodat we niet plotseling van een ruime wind tot scherp aan de wind draaien. Of bij dagenlang continu gebruik zoals een oversteek durft het navigatieprogramma al eens te herstarten, meestal terug zonder veel erg en het houdt ons alert. Bij het schrijven valt me op dat we onze autopiloot, toch wel de belangrijkste derde man aan boord, nog geen naam gegeven hebben. Daarom vanaf nu, standvastige Stanny als piloot en Ray voor het navigatiesysteem.
Ray, voor een keer is hij juist als hij zegt dat we op het land varen. Hij zit er wel een paar honderd meter naast.De bediening van standvastige Stanny rechtsboven, naast Ray. Daaronder twee displays die een variabel aantal gegevens kunnen tonen: windsnelheid/richting, diepte, tijd, …
Nu moeten we zeggen dat we binnen ook een C120W hebben (Bisray), maar we die meestal niet gebruiken. In plaats daarvan draaien we een programma op de pc, OpenCPN, dat ik eigenlijk beter vind. We kunnen er immers satellietfoto’s van Google Earth mee opladen, en die geografisch laten overeenkomen met de getekende kaarten. Dus kunnen we op moeilijke plaatsen, zoals bij een pas of een rif, heen en weer flippen tussen de satteliet foto en de kaart. De pc heeft een gps-puck, zodat we twee onafhankelijke systemen van navigatie hebben. Ook hebben we een ipad met een bluetooth GPS en daarop een Garmin kaartprogramma. We zorgen voor redundantie, door ook nog twee Iphones met gps te hebben, en een Garmin gps handtoestel dat in de ‘grab bag’ zit. Dus zolang het gps systeem niet uitvalt zullen we weten waar we ons op aarde bevinden! (oh, ik vergat de sextant) Terzijde, de grab bag is de sportzak die we meenemen in het reddingsvlot en altijd klaar staat. Daarin zit ondermeer een manuele watermaker, vuurpijlen, ehbo kist, energie repen, batterijen, vhf, mes, zaklamp, spiegeltje, zonnecreme, visgerief.
Onze zwarte grab bag in de achtergrond met ervoor/erop de inhoud.
Enfin, na al het bovenstaande kwamen we dus aan de maandagavond in Savusavu, Fiji. We meerden aan het Quarantaine-dock van de Copra Shed Marina aan met onze gele vlag in de mast. Dit wijst erop dat je nieuw in een land bent en nog niet langs de douane en immigratie bent gepasseerd. We werden verwelkomd door onze vrienden van North, die ons op een fles bubbels trakteerden.
We mogen nog niet van boord, maar we zijn toch al aan het feesten!
Alhoewel er schrikverhalen de ronde doen over de biocontroles in Fiji viel dit allemaal verschrikkelijk mee. We kregen 4 vrouwelijke officials op de boot, wat wel wat moeite kostte want het dek van Sanuk ligt zowat een meter boven het water oppervlak. Dus moesten de ladies via een rubberen stootkussen met gaten dat als laddertje dienst doet naar boven, al dat Melanesisch gewicht!
Na veel gegiechel, geduw en getrek – dit hadden ze nog nooit moeten doen – waren ze aan boord. Het bleken goedlachse dames, en er was geen enkel probleem met Sanuk, noch met zijn bemanning en dus kregen we na het invullen van een twintigtal documenten (en 160€) de toelating om de gele vlag te strijken en de Fiji vlag te hijsen. Welcome to Fiji!
Savusavu is een 1-straat stadje. Vanaf het marinagebouw, een oude copra opslag plaats, kom je het busstation tegen, de markt en dan het ene winkeltje na het andere. Er is de ‘download’ winkel voor muziek en films, twee bakkerijen, drie banken met ATM, autoverhuur, tankstation, apotheker, souvenierwinkel, slager, kledingszaken, … Op het eerste gezicht verkopen de kruideniers allemaal hetzelfde, maar toch zijn er kleine verschillen die je pas na een paar bezoeken opvallen. Zoals je merkt was Savusavu voor ons was een grootstad!
het busstationSavusavu op een zondag: hier wordt de heer zijn dag nog gerespecteerdhet ene winkeltje naast het andere
In de marina liggen een twintigtal zeilschepen, waaronder sommigen al een hele tijd. Het is immers verleidelijk om te blijven hangen in een plaats waar voor het eerst sinds Tahiti terug de meeste courante dingen te vinden zijn, aan schappelijke prijzen. Internet is hier zeer goedkoop (50Gb/20€) en meestal snel, dus we besteden de eerste dagen met het whatsappen naar het thuisfront en het lezen van wat er ondertussen bijgekomen is op het web… De mensen op straat zijn ook anders: naast de Melanesiers lopen er minstens evenveel Indiers rond, naar hier gekomen onder Engels bewind om mee te helpen aan de copra en suikerriet oogst. En dus zijn er ook veel Indische restaurants waar je goedkoop curry kan eten. Het leven en vooral het eten is hier een pak goedkoper dan de voorbije maanden, dus gaan we geregeld op ‘restaurant’. Voor 6 € krijgen we een curry van eend met rijst, naan-broodje, chutney en een sausje. Het vlees is altijd wel ongeveer de helft beentjes, dus je moet voorzichtig eten.
We hebben een auto voor een dag gehuurd en zijn naar de andere grootstad van het eiland getrokken: Lambasa (geschreven Labasa). Het is een twee uur durende rit over asfaltweg, die zich over de bergen slingert om aan de noordkant bij de zee uit te komen. Het is nog een stuk groter dan Savusavu, nog een stuk Indischer, nog een stuk grauwer. Er is terug een grote winkelstraat die eindigt aan het busstation en de markt.
overdekte markt in Lambasa
Er is eigenlijk niets te zien, behalve de vele tractoren die langsrijden, geladen met suikerriet. We hebben hen gevolgd tot aan de fabriek even buiten de stad en zagen de vele, vele vele vrachtwagens en tractoren staan wachten tot ze hun lading mochten lossen. Ik vroeg aan de fabriekspoort of we de installatie mochten bezoeken, en hoewel dat na wat overleg initieel mocht hebben ze dat ingetrokken toen ze zagen dat we sandalen droegen. De veiligheidsvoorschriften vereisen gesloten schoenen. De manager was oprecht teleurgesteld dat hij ons geen rondleiding in zijn fabriek kon geven, en vertelde over de moeilijkheden van Fiji’s suikerindustrie. Een subsidiering van de EEG met een vaste suikerprijs verloopt in drie maanden, en de wereldprijs van de suiker was in de loop van het veeljaren contract gezakt tot een derde van wat ze vandaag nog krijgen. Harde tijden in het verschiet, en er was zelfs sprake om de fabriek te sluiten, maar voor de vele boeren is het suikerriet hun enige inkomen. Dus gaan ze herstructuren, moderniseren en stroomlijnen. Hopelijk worden de wachttijden voor de vrachtwagens dan een stuk minder, want nu varieren ze van 10 uur tot 2 dagen!
Aanschuiven om hun lading in de suikerfabriek te mogen afgevenDe hoofdstraat in Lambasa
Ondertussen in Savusavu was er echter een incident dat onze reisplannen danig in de war stuurde!
We waren op 6 augustus in de namiddag vertrokken vanuit de marina naar het einde van de baai, zo een 8 km verder. Dit was het vertrekpunt om de volgende morgen een kleine zeiltocht te maken naar een nabij gelegen eiland, Taveuni. Maar we hadden ons huiswerk slecht gedaan: toen we de rust van de baai ruilden voor de open zee zagen we dat de wind en de golven het geen pretje zouden maken om de 25Nm af te leggen. Na een uurtje worstelen tegen de wind en de golven gaven we het op en besloten om terug te keren naar Savusavu. Dus zo kwam het dat we terug aan dezelfde mooring lagen die we de dag voordien hadden verlaten.
Terwijl Ilse en ik rustig in het salon aan het internetten waren, lag Sanuk zoals gewoonlijk met haar kont te draaien aan het meertouw. Catamarans liggen immers niet stil zoals een zeiljacht, en draaien nerveus altijd heen en weer. Niets speciaals, en ook de wind was in de beschutting van de marina niets om zich zorgen over te maken, een door de weekse 15 knopen.
Maar toch was dat genoeg om onze buur zijn meerketting te laten breken. Niet zijn touwen van de boot naar de boei, maar de verankering van de boei naar de grond. De 15 meter lange boot kwam zijdelings tegen onze Sanuk zijn twee boegen gedreven. Het duurde even voor Ilse en ik doorhadden waarom Sanuk plots een harde schok te verwerken kreeg. Maar dan schoten we in aktie: Ilse nam een stootkussen en hield dit op de plaatsen waar ze het meeste schade kon vermijden. Ik greep naar de misthoorn van gecompresseerde lucht en trok de aandacht van andere boten afgemeerd in de marina. Het was allemaal voorbij in 5 minuten, en de schade was beperkt. Met een 4-tal bootjes konden we de losgeslagen boot, Moon Dancer, terug aan een mooring leggen, en de schade nagaan. Bij hem viel het zeer goed mee, bij ons was er schade aan beide boegen zo een meter boven de waterlijn, en wat aan de stuurboord kant waar hij langs gegleden was.
Moon Dancer, die onze Sanuk molesteerde, wordt met een paar dinghy’s terug aan een mooring gelegd. De ronde tonboei hangt met zijn meertouwen nog vast aan de boot, maar niet aan de bodem…Auwww, Sanuk heeft zijn boegen geschaafd. Wie zijn neus schendt, schendt zijn boot!De meerboei …… en zijn ketting, of wat daarvoor moest doorgaan.
Dus niets erg, maar de Copra Shed Marina, eigenaar van beide boeien, verwierp alle verantwoordelijkheid. Ook de eigenaar van Moon Dancer wilde niets met de zaak te maken hebben, hij had een derden verzekering met hoge vrijstelling en vond dat hem geen schuld trof. Daar kon ik inkomen, want het was duidelijk dat de ketting die onder water de indrukwekkende meerton op zijn plaats moest houden, totaal verroest en versleten was. Omdat het na een aantal dagen duidelijk werd dat niemand onze schade zou vergoeden, heb ik onze verzekering – Generali – aangesproken via onze makelaar in Marseille. Nou die lieten er geen gras over groeien! Ze stuurden een inspecteur vanuit Tahiti ter plaatse om het volgende weekend alle partijen te interviewen en een raming van de herstelkosten op te maken. Of we tot zolang zeker ter plaatse konden blijven. En zo kwam het dan dat we drie weken in Savusavu gebleven zijn, een week langer dan verwacht. De positieve kant van de zaak is dat ik eens mijn franse verzekeringstaal heb kunnen oefenen met de polis te lezen, en dat we eens te weten komen wat onze maatschappij waard is.
Ilse en ik besloten om de bus en de overzet te nemen naar het eilandje Taveuni, dat we in onze eerste poging gemist hadden. De ‘return of the Taveuni princess’ firma, richt een georganiseerde reis in: eerst een luxebus van Savusavu via de snelweg naar de haven van de baai van Nassau, dan een ferry naar de haven van Somosomo op Taveuni. Dat alles voor de prijs van 32€ voor 2 personen, heen en terug. Ok, ok, de luxebus was een gewone bus met open ramen als ventilatie, de snelweg was een asfaltweg en veranderde halverwege in grave, en de ferry was een omgebouwd vissersbootje waar een extra dek was opgezet. Maar het was leuk zo tussen de Fijians te kunnen reizen, en het viel allemaal reuze mee. We kwamen aan in Taveuni de vrijdagmiddag om 11 uur, en hadden tot zondagmorgen 7 uur om het eiland te zien. Maar dat bleek voldoende, want met de hulp van een gecharterde taxi hebben we de hoogtepunten van het eiland gezien: een mooie strandwandeling vertrekkende van Lavena die eindigde in een waterval, de drie watervallen wandeling in het reservaat van Bouma waar we de hoogste waterval voor uren helemaal alleen voor ons hadden, en verder nog de oudste kerk van Fiji (1892) en het 180 lengtegraden infopunt. Een mooie herinnering aan een mooi eiland!
Terug in Savusavu leerden we dat het vliegtuig van Tahiti naar Auckland van onze expert was geannuleerd, waardoor we een nieuwe afspraak hebben, ditmaal in de door ons gekozen locatie van Vuda Marina, waar ze de boot kunnen uit het water halen, en waar hij een drietal weken kan blijven liggen.
Afspraak op 28 augustus in Vuda Marina, op het grootste eiland van Fiji: Viti Levu. Volgende blog zal gaan over onze reis van Savusavu naar Viti Levu, via de Yasawa eilanden.
Pan Pan Pan is een variant van de mayday call, waarbij er geen levens of materiaal direct bedreigd zijn, maar er toch sprake is van een noodtoestand. (Pan komt van het franse panne). Boten in de buurt zijn VERPLICHT om bijstand te verlenen indien ze dit kunnen doen.
Wat was er gebeurd? Bij het verlaten van Bora Bora door de pas had ik ogemerkt tegen Ilse dat het stuur weer stroef was en we er in Apataki zeker moesten naar kijken. Eens buiten de pas stond de autopiloot op en we waren vertrokken voor onze 2 daagse tocht naar Papeete. Niet voor lang echter, na 2 minuten gaf de autopiloot een alarm dat hij zichzelf uitschakelde. Ik probeerde manueel aan het stuur te draaien, maar dat bewoog niet, het zat muurvast.
Er stond een redelijke golfslag, maar we waren een halve mijl buiten de pas, dus er was niet direct reden tot paniek. Ik overliep in mijn hoofd de mogelijke oorzaken: ofwel het roer zelf, ofwel de roer-as, ofwel de aansturing, ofwel het wiel. Bij een catamaran zijn beide roeren verbonden met een vaste stang, zodat ze altijd gelijktijdig en evenveel bewegen.
Ik poogde te weten te komen wat het probleem was door even met het hoofd in het water te kijken naar de roeren (ze waren er nog!), achter het stuurwiel de kabels te inspecteren (ok), in de motorruimte de connectie tussen de roeren en de autopiloot motor na te gaan (zag er goed uit). Dus ik zag niet direct wat het probleem was. Omdat we net vertrokken waren om 11:00 uur voor onze 150 Nm tocht naar Tahiti die tussen de 22 en de 30 uur zou duren, zat er niets anders op dan terug te keren, maar daarvoor moest ik natuurlijk terug door de pas. Die is wel breed en relatief rustig, maar heeft wel met onverbiddelijke koraalwanden die polyester voor ontbijt, middag en avondmaal lusten.
Omdat de roeren op 30 graden stuurboord klem zaten, slaagde ik er niet in om alleen met de motoren te sturen. (Op een catamaran kan je met de roeren in neutrale stand bij lage snelheden sturen door aan stuurboord of bakboord meer gas te geven, of zelfs ter plaatse draaien door een kant in achteruit en de andere in voorruit te zetten) Het nazicht van de roeren, de verbindingsstang en het stuurwiel scheen allemaal in orde, voor zover dit na te gaan was op een zee met 1,5 m deining.
Na overleg tussen ons beide besloten we om bijstand te vragen, via het noodkanaal 16 van de marifoon. Ik riep de nooddiensten op, en kreeg onmiddellijk antwoord van JRCC Tahiti (centre de sauvetage et recherche en mer) Na overleg besloten we een pan pan pan af te kondigen.
Dus vroeg ik om bijstand van boten in de buurt om me naar binnen te slepen. De JRCC Tahiti antwoordde op mijn oproep op noodkanaal 16 en er werd een boot gevonden in Bora Bora om me terug naar binnen te slepen.
Onze redder van dienst bleek een lege toeristen boot te zijn, met twee zware 150pk motoren op een anders lichte boot. Vanwege de deining was het een hele klus om twee lijnen naar de toeristenboot te gooien, maar het is na een poging of drie gelukt. Als bij wonder raakten we elkaar in de woelige zee niet, en we vertrokken. Soms leek het wel of Sanuk met zijn/haar 15 ton het 5m lange bootje van links naar rechts sleurde, maar na een tijdje kregen we de truc te pakken: ik stuurde (onvrijwillig) naar links, de motoren beide op gelijke kracht en de sleepboot trok ons naar rechts.
Sleper van dienstSoms leek het wel de Tiajaja Tiajaja, wij trokken onze sleper van links naar rechts
Toch knapte onder de grote krachten een aluminium touwgeleidingsstuk , maar met weinig nadelige gevolgen voor het slepen (wel voor de portemanee). Gelukkig bleef het hierbij.
(enige) slachtoffer van de hele affaire
Zo zijn we terug in de lagune geraakt, en daar hebben we de toeristenboot langszij gebonden om ons zo naar een meerboei te voeren. Een catamaran Liberty die ons de ganse tijd van nabij gevolgd was, heeft ons geholpen om de touwen rond de meerboei te leggen, en zo lagen we op 50 meter van waar we die ochtend 3 uur vroeger waren vertrokken. Voor we de kans hadden om onze sleper te bedanken was hij al vertrokken. Ik hoop dat hij een vergoeding krijgt van de staat want hij had mooi werk geleverd. Radio kanaal 16, GRC tahiti nam ook afscheid, en dat was blijkbaar dat.
Hartelijk bedankt aan de catamaran Omoa en Liberty, en aan het grote zeil cruiseschip
Hartelijk dank aan Te Aroha Rah 2!
windspirit om te wachten met de lagune te verlaten tot de pas vrij was, en tenslotte aan onze helper TE AROHA RAH 2. En natuurlijk ook JRCC Tahiti die de hele actie gecoordineerd hebben, in perfect engels met vertaling naar frans voor de bijstandsboten.
Eens afgemeerd heb ik de oorzaak van de panne snel ontdekt: de stuurkabel van stuurboord was van zijn katrolschijf geraakt en zat klem tussen de katrol en de katrolophanging. Omdat de bakboord kabel in de markiezen was uitgevezeld en geknapt durfde ik daarna de nieuwe kabels niet erg aan te spannen, wat voor teveel speling op de kabel zorgde. Dit heb ik nu verholpen, en daarna was onze Sanuk terug bereid te luisteren naar de bevelen van het stuurwiel. De volgende ochtend zijn we dan vertrokken op een tweede poging. We zijn er goed geraakt en ondertussen zijn we al in Copra Shed Marina, SavuSavu in Fiji.
De stuurkabel zat geklemd tussen het katrolwiel en zijn houder
Naschrift augustus 2017: ik heb gewacht met deze blog te posten om geen onnodige onrust aan het thuisfront te veroorzaken. Achteraf bleek dat de aluminium touwhouders niet standaard Lagoon uitrusting zijn, maar werden toegevoegd door de eerste eigenaars. Deze zeer nuttige meertouw begeleiders zijn ondertussen vervangen door een roestvrij stalen versie. Moraal van een panpanpan: slechts in laatste instantie inroepen, want eens je geholpen wordt ben je afhankelijk van de manier waarop dit verloopt. Indien we de sleepboot hadden geraakt, dan hadden we waarschijnlijk een verzekeringsclaim aan onze broek. Eigenlijk had ik de oorzaak van dit euvel op zee moeten vinden, en zoals gezegd was de oplossing snel gevonden. (En in Apataki hebben we de oorzaak van de stroefheid gevonden en verholpen.)
Every year , from June to October, the humpback whales migrate from Antarctica to the warmer waters of the Pacific to have their calves and to mate. Tonga is one of the few places in the world where it is possible to swim or snorkel with whales. We did not want to miss this opportunity. Although the end of July is still early in the season, we really hoped to have this unique experience. We checked the weather and saw that monday July 24th would be a good day, not a lot of wind, calm seas and sun. We decided to go with Vava’u whale watch at Mounu resort together with our fellow cruisers from SY North (Milike and Nejat). We made reservations for dinner on sunday evening at the resort as I had read that the food was excellent there. And it was!
Mounu resort, really an idyllic place to relax and enjoy the water.
Ready to enjoy a great evening, underneath the cheekbones of a whale.Having great fun with Melike from SY North.Celebrating Amber’s (co-owner of Mounu resort) birthday with a fantastic meal. From left to right: Nejat (SY North), Melike(SY North), Kirsten (co-owner Mounu resort), Amber (birthday girl), Evelyne (great chef), Ilse and Stefan. Julia took the picture.We had carpaccio of tuna, a red snapper with rice and a great sauce and for dessert there was a soursop pudding. Everything was very yummy.From left to right : Evelyne, Melike, Stefan, Amber, Julia, Kirsten and Ilse..dancing was next.
It was hard to get up the next morning at 6.30AM, but the anticipation of swimming with whales made it easier. No whale watch company will guarantee that you will swim with whales as it really depends if they can find a whale that will let you come close. There are many companies “fighting” for a whale. We were lucky to be out there very early and till about 10am did not see another whale watching boat. After about 45min motoring we encountered a mother whale with a calf. Yeah!! Before we could jump in the water Kirsten and Amber had to evaluate if this whale was going to stick around and let us swim with her and her calf. 45 minutes it was clear this would not be the case. This early in the season mothers are hesitant and nervous because their calfs are still little. For this reason it is better to do this end of August and early september when the calfs are already bigger and the mothers are more confident. A baby whale weighs about 1ton when it is born and is between 3 and 5m long. It drinks approximately 500 liters of mothermilk per day ! The milk consists of 60% fat so they can grow quickly ready to swim to Antartica in October.
Was this the most we would see of the mother?
Here are videos taken by Mileke and Stefan. We found a whale pod with 1 female and 5 males. They gradually got used to us, and the swimming experience was fantastic, judge for yourselves:
We left Niue on friday July 14th (Bastille day) late in the afternoon to the tunes of great French music. We crossed the international date line and lost the 15th completely in a flash and arrived early monday morning the 17th in Neiafu, the Vavau group of Tonga.
We only cruised the Vava’u group of Tonga (60 islands) as we did not have time enough to go more south.
After a visit from the health inspector, customs and immigration officials at the dock and paying our duties we were cleared in and free to take a mooring in Neiafu harbour.
Neiafu harbour left, Nieafu town in the middle, mooring field on the right. Picture taken from Mt.Talau (130M)
The kingdom of Tonga is the oldest and last remaining Polynesian monarchy and the only Pacific nation never brought under foreign rule. It is the first country west of the International Dateline and they call themselves “the place where time begins”. They are a very Christian nation.
Utula’aina Point, with the Tongan Flag, a cross symbolizing Christianity (97% of the people are Christian), white colour is purity and the red colour symbolizes the sacrifice of the Blood of Christ.Typical schooluniform of girsl and boys is conservative, no knees are shown. The boys wear a wrap around skirt (tupenu) and a woven mat (ta’ovala) of pandanus leaf around the waist.Pandanus leaves drying in the sun before it is flattened to weave mats, hats, baskets etc.Tongans carrying pandanus to be washed and soften in the sea before it is dried.Weaving of a pandanus mat. Usually women will get together in a weaving house to make mats or other handicrafts.We went to a Tongan feast in the village of Matamaka and visited the school. There were 2 classrooms. One for ages 5 to 8 and one for 9 to 12 years old. This picture was taken in the class of the older group.Happy Tongan school kids.Typical Tongan dance, totally different from the Polynesian hip dancing we saw in French Polynesia. In Tonga the arm and hand gestures were important. During the dancing money gifts are collected in the basket on the floor. In some places Tongan dollar bills will be stuck in the belt of the dancers. The skirt is made from tapa.
The next day we motorsailed to the Coral garden anchorage and snorkeled…
The Linckia laevigata. There were many of these blue seastars.Soft coral. It comes in very many different colours and shapes.Anemonefish trying to hide.Soft coral.It was almost like being in an underwater flowershop…Acropora sp hard coralFeather stars, they are animals! They like to be in a spot where there is a lot of current since they feed on passing plankton.A “heart shaped” coral, I think the Acropora hyacinthus, but I am not sure.A beautiful spider shell hiding between the coral. We did not take it with us since it was occupied.Sanuk and Flipper in another paradise like anchorage.
Coral with, I think, polyps on it. They look like eyes …Swallow cave. We went inside with Flipper but found only a lot of graffiti.
Stay tuned for our next blog post where we talk about our incredible whale encounter !