February 11th, 2016 the sail to Puerto Perme did not start out very good as the winds were blowing from the north, on the nose and the sea was confused…We had to tack into the wind and this proved to be more difficult than expected. We did not manage to move forward so that the coast guard from Sapzurro came to make sure we were not in trouble. We reassured them that we were OK and confirmed we were sailing to Panama over the radio. Once we were out of the zone with the confused seas we were fine although the waves were still high and the skies were grey. After 6 hours of sailing we were happy to arrive at Puerto Perme with a bit of blue skies. There was a Columbian supply boat already there and they were all amazed we arrived with this “mal tiempo”. We did not think it was that bad, but nevertheless were happy to anchor safely in the bay.
Guna Yala territory. We started all the way on the bottom of the map and sailed over a period of 2 weeks to Porvenir at the top of the map, which is about 100 miles.
The Guna Yala is an indigenous province in northeast Panama and is home to the Gunas (Indians). The capital of the province is Porvenir. An archipelago of 365 islands is around the coast, of which 36 are inhabited. They say, an island for each day of the year.
Guna Yala flag.The Revolution Flag from 1925 during which the Guna Indians fought the ruling Panamanian authorities, whom were attempting to force the Indians to adopt Hispanic culture by military action. During this revolution the Guna Yala territory seceded and operated as the short-lived Republic of Tule. Following mediation by the United States the Guna re-united with Panama. The Gunas with the support of the Panamanian government, created an autonomous territory called the Guna Yala district which they would rule themselves.The Gunas at the supply boat where they can get vegetables but also order chairs etc. from the mainland. This boat came from Columbia but there are also boats from Panama.A Guna family which came to visit on the boat. Unfortunately the girl did not wear their typical dress. They came to sell bananas, coconut and a bracelet.
Typical Ulu, dug-out boat. The Gunas go everywhere with these in any weather !Collecting a 10 USD anchor fee. They first wanted 20 USD but during our visit of the village they had said 10 USD so we refused to pay the 20 USD. Stefan made good by giving fishing line and a hook. The women do not like to have their picture taken but here the man wanted the picture…The woman is wearing the typical mola (blouse) and a red scarf on their head. They have beads around their wrists and ankles.The streets in a typical Guna village. A lot of the houses have small solar panels (see in the back of the picture)Happy and proud with his homemade kite.Typical street in the Guna village.The villages were always clean and built with respect for nature.A lot of the Guna indians will have to move to the main land if the water level continues to rise. There are already moving plans for some islands.As a visitor you are not allowed to take any coconut as they all belong to someone. Even the ones on the ground cannot be taken.Gunas are very curious and when you arrive with your boat they always paddle their ulus to come and see.A Guna with plantains.Not always all happy faces. Big sister taking care of the little ones.A luxury toilet in stone instead of in wood, on isla Tigre.More typical village streets.Life is good in the Guna village. Definitely no stress here!A Guna flag and a revolutionary flag (with the swastika).The molas, form part of the traditional outfit of a Guna woman, two mola panels being incorporated as front and back panels in a blouse. In the Guna’s native language, “mola” means “shirt” or “clothing”. The mola originated with the tradition of Guna women painting their bodies with geometrical designs, using available natural colours; in later years these same designs were woven in cotton, and later still, sewn using cloth bought from the European settlers of Panamá. The price for a mola ranges from 10 USD to 60 USD.The full costume traditionally includes a patterned wrapped skirt (saburet), a red and yellow headscarf (musue), arm and leg beads (wini), a gold nose ring (olasu) and earrings in addition to the mola blouseNot all islands are inhabited. Although even on this small island, Corgidup, there was one hut ! Dup means island in Guna language.When we arrived in the Hollandes Cays the sun was finally out and the colours of blue were just incredible. Far away you can see the waves breaking on the reef. We anchored in crystal clear water !The Coco Banderas.With Cathi and Bill from Calgary, Canada enjoying a meal on the beach of Barbecue island (Morodup). We sailed together till Hollandes Cays and met them briefly in Shelter Bay Marina. They will have sailed around the world when they reach Calgary in July. They are now headed for Galapagos and Hawai. They had such great stories !Stefan with his Code Zero sail. So great when there is not a lot of wind. Hope to have more pictures when we sail the Pacific !Ready to check-in at Porvenir with all the boat documents, passports and cash dollars. For 2 people and a boat, 500 USD. We had to help out some french who thought they would be able to pay with Euros or credit card but only dollars are accepted in cash. Luckily we had enough USD left to change to EUR.
I really enjoyed the Guna Yala although I missed the blue skies from Colombia. It was very difficult to take pictures from the women in traditional dress as mostly they do not want you to take any pictures. Some will ask 5 USD to have their picture taken. I wonder if the Guna Indians will be able to keep to their strict traditions with more and more tourists visiting these villages. It is such a fine balance to profit from the tourist money but also to keep the youth interested in this remote life. The sailing was not always easy but we learned a lot about navigation through reefs which will help in French Polynesia.
We visited the following villages : Anchucunda, Carreto, Suledup, Mulatupu, Ustupu, Bahia de Gollondria (Alligandi), Niad, Isla Tigre, Tiadup, Hollandes Cays, Corgidup and Isla Porvenir. Next stop is Portobelo.
In het begin hadden we de wind wat tegen, hij kwam pal uit het noorden, de kant waar we ook naar toe moesten. Maar naarmate we vorderden langs de Panamese kust, verschoof onze richting naar NW, en verschoof de wind naar NE. Deze twee samen maakten dat we gemakkelijker vooruit kwamen, maar toch bleef het moeilijk en spannend omdat we tussen de kust en de buitenliggende rif vaarden. Als er iets mis zou gaan, dan konden we niet naar het oosten (rif), naar het westen (kust), maar enkel naar het noorden (op motor) of naar het zuiden.
Gevaarlijk spul, die riffen
Gelukkig hadden we een heel goede papieren reisgids (Eric Bauhaus) met kaarten die we ook in electronische vorm hadden en konden inlezen op ons PC en Mac navigatieprogramma OpenCPN. Gelukkig maar, want volgens onze ingebouwde Raymarine kaartplotter hebben we af en toe een redelijk stukje over het land gevaren. Het is dan ook geweten dat de kaarten van dit gebied totaal onbetrouwbaar zijn, behalve Eric’s dan, die meestal op de meter na juist zijn (toch twee keer een foutje gevonden, uitkijken blijft de boodschap.)
De kano’s worden nog traditioneel uit uitgeholde boomstammen gemaaktKuna indianen, met tweede van rechts een albino indiaan. Zoals je ziet dragen de vrouwen in de noordelijker dorpen niet altijd de volledige traditionele klederdrachtToegangsdeur tot de vergaderhut, met de vlag van de Kuna’s in het middenKuna held die mee de onafhankelijkheidsstrijd met Panama heeft beslechtKuna varkensstal. altijd propere vloer (maar niet het water…)Kuna WC, doorspoelen niet nodig, werkt met zwaartekracht.
Zoals reeds vermeld ging het uitzicht van de zuidelijke eilanden met Noordzee waterkleur over naar noordelijker uitzichten die in National Geographic rapportages gestaan hebben.
En als de zon door de wolken brak, was het paradijs af.
In een van de dorpen leerden we ook een Canadees paar kennen, Bill en Cathy, waar we enkele dagen mee zijn opgetrokken.
Cathy laat zich Kunatizeren met arbandjes. Waar anders dan op barbecue eiland eten we met Bill en Cathy gezellig op het strand? Eigen drank meebrengen is hier ok.Mijn schattig vrouwtje, een rots in de brandingIk weet niet of we nog snel in zulk een idillische omgeving zullen vertoevenKuna speelgoed
We hebben op 11 februari s’morgens om 8:20 Sapzurro verlaten om naar onze eerste San Blas bestemming te varen. De San Blas eilanden liggen in de Kuna Yala (sinds 2011 Guna Yala, maar iedereen blijft Kuna zeggen), dat is een gebied waar de Kuna indianen een soort van onafhankelijk gebied beheren dat op het grondgebied van Panama ligt. De Kuna’s zijn een traditionele indianenstam, vooral in het zuiden van hun gebied (dus dicht bij de grens met Colombia) omdat er daar relatief weinig toeristen naar toe komen (over de zee is bijna de enige manier).
We vertrokken met redelijk veel wind op de neus, samen met grote golven. We gingen slechts moeizaam vooruit, en kort na ons vertrek kwam zelfs de Colombiaanse kustwacht een kijkje nemen of alles ok was. Is het dan zo duidelijk dat we beginners zijn? Enfin, toen we ‘s middags (14:00) in de uiterst rustige baai van het dorpje Puerto Perme ankerden naast de winkelboot (die doen de navette Cartagena – San Blas met bevoorrading voor het dorp), vroeg de bemanning ons of de zee niet te ruw voor ons was geweest. Dus misschien lag het kustwacht bezoek niet aan ons, maar aan het weer…
De Kuna indianen komen hun wekelijkse inkopen doen op de winkelboot. Het aanbod is beperkt.
We kregen in de namiddag nog bezoek van een Kuna familie aan boord. Een vader met dochter en drie kleine pagadders, ze waren nogal opdringerig om op het achterdek te komen, en wij nog wat onwennig over hoe we ze moesten ontvangen. Ze hadden bananen, een kokosnoot, een eenvoudig handwerkje en een armbandje mee als geschenk. Daar wouden ze dan wel cash dollars voor alsjeblief. (Amerikaanse dollars zijn het geld in Kunaland). Enfin, ik heb gecountered met een ruilaanbod van vishaak en visdraad, en dat zagen ze ook wel zitten, 100 m draad meneer want het is hier diep. Na 50 meter op een colafles te hebben overgewonden waren ze tevreden, en vertelden ze wat in gebroken Spaans over hun dorp, dat we op de kust zagen liggen. Alhoewel het soms moeilijk is om foto’s te mogen nemen, vermits ze dan een deel van hun geest verliezen, was de vader ok met een familieportret. Toen ze weg waren gekayaked heb ik de foto afgedrukt op onze printer, en zijn Ilse en ik naar het strand geboot met Flipper. In het dorp vroegen we waar de man op de foto woonde, en dat hebben we dan daar binnen gestoken. Ze waren duidelijk minder onwennig dan ons over dit onverwacht bezoek in hun schamele hut/afdak, en toen ze de foto zagen waren ze zo enthousiast dat we direct nog een 4 tal diploma’s en puntenlijsten van de zoon zijn humanioria en de identiteitskaarten van moeder en dochter mochten kopieren. We kregen ook een soort van limonade drankje dat echt lekker was. Ilse en ik terug naar de boot om foto’s van de documenten te nemen en min of meer als fotocopies af te drukken. Dan terug naar het dorp om dit af te geven, snel vooraleer het gerucht de ronde deed dat er een tijdelijke fotocopieboot in de baai lag.
ons eerste Kunadorp. De mensen blijven binnen en zijn eerder schuw
We zijn nog een twee tal dagen in de baai blijven liggen en hebben een mooie wandeling gemaakt van een uur of twee naar het dichtsbijzijnde volgende dorp (Careto), waar je moeilijk met de boot kan ankeren.
Begin van onze wandeling naar Careto
Er worden veel bananen en cocosnoten geteeld door de Kuna’s, en de toeristen zijn vooral tuk op de vrouwen hun traditionele kledij, namelijk de handgemaakte mola’s. Deze bestaan uit 2, 3 of zelfs tot 5 lagen gekleurde stof die zeer kunstig wordt gestikt en waardoor mooie patronen ontstaan, dit wordt als blouse door de vrouwen gedragen.
Op tocht, ik onder de steeds facinerende bananen of plantaan vrucht
De tocht was zeer gevarieerd en bracht ons langs landschappen die we nog niet eerder hadden gedaan, van bananen plantage tot vlakke jungle (eens geen bergop/bergaf), tot langs verlaten stranden waar de golven op uitstierven.
Hier zou ik niet graag met Flipper moeten aan land gaan
Het dorp van bestemming (Careto) was heel mooi, en tegen betaling van 5$ per persoon mochten we overal rondlopen, maar geen foto’s maken. Allee, als je 50$ extra betaalde mocht het wel, maar dat leek ons een beetje te veel [ van het schijnheilige: gaat de geest niet weg als er betaald wordt?]. Ik vraag me trouwens af hoe de dorpsbewoners weten dat je de chef betaald hebt om foto’s te maken. Op onze zoektocht naar Kuna brood, een soort van sandwich met gewoon wit deeg, kwamen we in een hut terecht waar we binnen de kortste keren omringd waren door vrouwen. Toen viel het woord Mola, en verdween de bedeesdheid van de vrouwen om hun Mola’s te tonen, en onze bedeesdheid om te vragen of er Mola’s te koop waren. Na een beetje onderhandelen had Ilse twee mooie stukken gekocht (en was ons geld op). In tegenstelling tot wat we in latere dorpen zagen, waren dit echt de dagelijkse kledingstukken van de vrouwen, en niet enkel het decoratief stuk van de blouse. We vertrokken gelukkig naar onze boot, het einde van een mooie dag.
Als je voor een Kuna dorp voor anker ligt, moet je soms liggeld betalen. De dorpsecretaris had gezegd dat ze langs zou komen, en de $10 ophalen in ruil voor een ontvangsbewijs (op onze gedrukte recu stond het volgnummer: “0001”, zijn we iets te lichtgelovig?). Wij maakten van de gelegenheid gebruik om te vragen of we een foto mochten maken, en de man zei dat het mocht (de vrouw was niet zo overtuigd). Zij was wel blij met een engelstalig boek dat ze konden gebruiken in de klas, en hij met visdraad en vishaak.
De dorps secretaris in traditionele kledij, de mola is de blouse met mouwen en het borst en rugstuk. Let op de kralen die als kousen worden gedragen.
Een typisch Kuna dorp is een eiland dat een halve meter boven het water ligt, beschermd door een rif of een baai. De dorpelingen leven in houten hutten of stenen huizen, en er is een zeer hechte familieband. Tv of video zijn niet toegestaan, en de kinderen spelen er allemaal op straat of op het dorpsplein. De mannen gaan naar het vasteland hun akkers bewerken of vissen, en de vrouwen zorgen voor het huishouden. Door de vele hechte banden zijn er wel redelijk wat albino mensen onder de bevolking, waarvan we er enkele zijn tegengekomen.
We are today monday, March 7th, we are still in Shelter Bay Marina, Panama and it is steaming hot with a humidity of 87 % ! Stefan is working on the motors with a technician so we can solve the problem of the overheating of the starboard engine. In the mean time we have also received our transit date for the Panama canal being March 12th and 13th. I am already nervous . Good thing we are going to visit Panama city tomorrow till thursday so I can keep myself busy with fun things.
Back to February 7th when we arrived in Sapzurro. We slept till noon and decided to take Flipper out for a visit of the little town. The skies were grey and there was a lot of trash being washed up on the shore. Where was this paradise town everybody was talking about? We took a walk along the beach to the little town but were not impressed. We did not think this was a charming little town.
We did take a nice walk to Capurgana, neighbouring town, about 1 hour. We even found a restaurant with internet for an hour :-).
Flora on our walk.Definitely tropical forest.Capurgana all the way in the back. Still grey skies…
Stefan in Capurgana.Streets in Capurgana.Walk in Capurgana after some rain.Lots of backpackers arrive in Capurgana to go diving and hiking.
We stayed in Sapzurro till thursday February 11th waiting for better weather and less waves but this did not happen. So we left with grey skies and high waves for Puerto Perme, the first stop in Panama.
Onze nachttocht ging snel, te snel. Er stond een stevige wind met navenante golven. Rond 5 uur ‘s morgens hadden we door dat we voor het ochtendlicht op onze bestemming zouden aankomen. Daarom besloten we om ons te ‘parkeren’ op de zee. Door een speciale stand van de zeilen en het roer (fok bak, roer vastzetten op oploeven) schippert de boot tussen vooruit en achteruit varen, en wordt het relatief rustig aan boord, zonder dat er veel afstand wordt afgelegd. Dit liet Ilse en mezelf toe om een uurtje of twee te slapen. Daarna, het was nu reeds licht, zeilden we verder naar onze bestemming Zapsurro/Sapzurro. Dit is het laatste dorpje van Colombia voor de grens met Panama, in een beschutte baai die toch wel wat deining heeft.
Het blijft toch altijd een spectaculaire belevenis om vanuit zee te varen naar de kust, waar de golven tot 10 meter hoog te pletter slaan op de rotsen. De verrekijkers speuren vergeefs naar de ankerplaats. En kijk, naarmate je naderkomt zie je dat er een opening is van een baai (de gps had dan toch gelijk) en goed mikkend op het midden (je weet niet of er stroming staat die je naar de ene of andere kant kan voeren) vaar je dan tussen dat watergeweld naar een ruimer achterliggend water. En kijk, daar zijn masten te zien van andere zeilboten. Na de toer van de ankerplaats kiezen we dan een plaatsje, zo ver mogelijk weg van de slaap verhinderende golven, en tevens ver genoeg weg van je buren en het strand, en zeker van een verborgen rif. Na ons ankerritueel gaan we terug een dutje doen, onze slaap achterstand inhalend.
In de namiddag maken we kennis met onze dichtste buren, een jong koppel, Martin een Argentijn met zijn Hollandse vriendin Carlien op de zeilboot Anna-Johanna. Ze kwamen van Cartagena en hadden reeds de San Blas eilanden verkend (onze volgende bestemming), en gingen terug naar Cartagena.
Onze Sanuk in de baai. Foto vanop het wandelpad naar Capurgana
Het dorpje Sapzurro stelde niet veel voor, een verzameling huizen met heel weinig winkeltjes en een 4tal (gesloten) restaurants. Het dorp is enkel te bereiken overzee, of via een wandelpad over land. Dus geen auto’s in de straat, zelfs geen brommer. Wat zeg ik, zelfs geen straat.
Ilse bij het kerkhof van Sapzurro
Er was gelukkig een wandelpad over de bergkam heen naar het nabijgelegen Capurgana. Daar hadden ze ook geen auto’s, maar wel een heus vliegveld!
het pad Sapzurro – CapurganaCapurgana: Ilse klaar om de lokale bus of taxi te pakken
Toch kwamen de meeste bezoekers met de boot, of te voet (lees meer hieronder). De tocht was mooi, maar je moest wel een half uurtje klimmen en even lang dalen. Maar het dorpje Capurgana viel ons veel beter mee. Er waren leuke winkeltjes met groenten en fruit, een bakker en zelfs een paar restaurants. Eentje had zelfs wifi, en daar hebben we goed gebruik van gemaakt.
Resto aan de kaai, met ilse klaar om te bestellenWandeling naar de kant van Panama op
Het blijkt dat er veel vluchtelingen zijn die te voet naar Amerika trekken(!). Regelmatig kwamen we groepjes mensen tegen op het pad naar Sapzurro, met enkel een klein kaba’tje in hun hand met daarin waarschijnlijk hun hele hebben en houden. Vooral mensen met een Cubaans paspoort hebben het lastig, door het feit dat hun paspoort hun het recht geeft om Amerikaans inwoner te worden als ze kunnen voet aan Amerikaans land zetten, zijn ze een doelwit voor paspoort dieven. De anderen hebben het daarom ook niet gemakkelijker: tijdens een wandeling langs het strand kwamen Ilse en ik daar waar het pad steil omhoog ging, honderden kledingstukken tegen, de meeste in zeer goede staat. We hebben er het raden naar wat er gebeurd is, een overval? Of andere kleren aantrekken om de grens over te gaan? In elk geval bizar.
Het misterie van de achtergelaten kledingstukken
Nadat we het zowat gezien hadden, waren we klaar om de San Blas eilanden van de Kuna indianen te bezoeken, maar daarover meer in de volgende aflevering. En nu naar bed!
Het nam een volle dag varen in beslag om van Tintipan weg te varen, slalommend tussen de riffen, tot we aan Isla Fuerte kwamen. Dit ligt zuidelijker dan Tinitpan, en was ons laatste eiland aan de oostelijke kant van de Colombiaanse Caraibische zee. Hierna steken we de baai over om naar de kant van Colombië te varen die aan de stille oceaan grenst.
Het was een uur voor zonsondergang toen we ons anker neer lieten op de enige veilige ankerplaats van het eiland. Gelukkig hadden we een wegbeschrijving op het internet gevonden die ons er naartoe leidde, tussen de riffen (de wegbeschrijving op zee is d.m.v opeenvolgende gps-coordinaten)
We hadden net ons ritueel van ankeren achter de rug (anker neer, alles wegleggen, tasje thee drinken terwijl we kijken of we blijven liggen), toen er een motorboot met 4 personen aan boord nieuwsgierig kwam kijken. Toen we zeiden dat we van Belgie waren, viel dit blijkbaar in goede aarde, want de bootsman kende een zeer goede Belgisch kok in Medellin. We werden uitgenodigd om een uurtje later een aperitief te komen drinken, met de cryptische mededeling dat ze veel eten hadden.
Onze gastheer en -vrouw bleken een Amerikaan (Russ) en een Colombiaanse (Patricia) te zijn, die nog 2 amerikaanse gasten hadden. Ze verbleven de laatste dagen in hun vakantiehuis op het eiland, voor ze terug vertrokken naar hun huis in Connecticut, Amerika. En oh ja, ze hadden nog een (kast van een) huis in Medellin. We verbleven slechts een maand per jaar in het huis, de rest van de tijd werd het huis onderhouden door een eilandfamilie die een verblijf had in de tuin. Het huis lag aan de baai, met een prachtig uitzicht over de zee en het eiland.
We hebben daar s’avonds lekker gedronken en gegeten, en gedronken… Russ had een karton Italiaanse Amaretto Gozio staan (hij kocht alle drank in bulk …) en we hebben er daar twee van soldaat gemaakt. Enfin, het moet goed spul geweest zijn, want de volgende morgen heb ik er niets van last van gehad. (we hebben niet allemaal dat geluk he, emmerken). Ze waren wel effkens bezorgd toen ze in ons in het donker met onze flipper zagen verdwijnen, op zoek naar Sanuk. Er kon weer adem gehaald worden toen de lichten aangingen op de boot…
Onze gastheer Russ en -vrouw Patricia, en is dat daar geen (lege) fles ??
De volgende morgen waren we terug gevraagd voor ontbijt en een rondleiding op het eiland. Na pancakes, spek en Arepo (Colombiaanse ontbijtkoek) waren we klaar om door het dorp naar de andere kant van het eiland te trekken, waar een blauwe vlakke zee ons afkoelde van de stekende zon.
Er was niet echt overvloed in het dorp, zelfs de varkens zijn er mager.Tussen de stenen huizen, nog een authentieke hutMaar de meeste huizen waren modernerMooie boom bij de school (het is hier winter, dus de bladeren komen terug in de lente)
Op de lokale kermis heb ik nog eens mijn kunsten getoond in het schietkraam, en als prijs kon ik zo een pluchen ezeltje kiezen. We hadden het bijna mee naar de boot, maar het nam te veel plaats in…
Enfin, we hebben genoten van ons verblijf op het eiland, en van onze royale hosten. Ik ril wel een beetje bij de gedachte dat we beloofd hebben als ze ooit in Belgie zijn, hen rond te leiden. Ik denk dat we er niet van onderuit zullen kunnen om hen in den hof van Cleve rond te leiden… aan de andere kant is de kans reëel dat ze ons tracteren…
Onze laatste avond op het eiland was meteen ook het einde van een vakantieperiode voor Russ en Patricia. Na een maand op het eiland gingen ze terug naar hun huis in Connecticut.
Ze hebben het niet gezegd, maar zo beeld ik me hun huis Connecticut huis in
Bezijden ons, waren er nog een twintigtal andere gasten uitgenodigd die avond. Deze waren bezig om een huis op het eiland om te bouwen naar een jeugdhuis. Ze waren van alle nationaliteiten, en hadden ook nog een jeugdhuis waar we voorbij gevaren waren bij het Titipan eiland. Ik denk dat ze een goede neus voor zaken hebben, want ik zie een mooie toeristische toekomst voor het eiland. Het is mooi, rustig, met vriendelijke mensen. Het enige pijnpunt is het gaan en komen. Nu verloopt dat via een motorboot (30 minuten) gevolgd door een 4×4 rit van 3 uur op het vasteland. Tja, ze hebben niet allemaal een zeilboot he. Daartegenover staat dat ze er serieus over nadachten om een watervliegtuig aan te kopen, die dit pijnpunt elegant zou oplossen.
Als je op zoek bent naar een vakantieplaats waar er niets anders is dan genieten, dan moet je deze bestemming zeker natrekken. (Kost per nacht in een eilandhotel is ongeveer 40 EUR/dag, volpension inbegrepen…)
Goed, we waren dus afscheid aan het nemen van Russ en Patricia, toen ze ons meenamen naar de provisiekast. Vermits ze de volgende morgen vertrokken voor een jaar, wensten ze ons alle eten mee te geven die niet achterbleef voor de lokale opzichterfamilie. We vertrokken met twee volle plastiek vuilniszakken naar onze boot. Nu, een maand later, eten we nog regelmatig iets dat we van onze milde weldoeners mochten krijgen: pancake mix, boter, blikken, siroop, eieren, … en we toasten dan op hun gezondheid.
Ilse en ik hebben nog een dagje op het eiland gebleven, en begonnen dan ‘s avonds aan onze oversteek naar de westkant van de Colombiaanse golf. We rekenden op een 16 uren varen, om rond 9 uur toe te komen in onze nieuwe bestemming, Sapzurro, Colombia.
Na ons vertrek uit Cartagena zijn we naar een nabijgelegen baaitje op een schiereiland gevaren, Baru. Daar brachten we een rustige nacht door, en de volgende morgen vertrokken we naar de wat verderop gelegen Rosario eilanden, en na terug een kort uurtje varen ankerden we voor Isla Grande.
Een leuk eilandje, omdat er geen auto’s op rijden, en er geen wegen zijn maar enkel wandelpaden. Het eiland met de 2 dorpjes erop gaf een wat triestige indruk, maar we konden wel wat groenten en fruit kopen. Zie Ilse’s blog voor foto’s.
De volgende morgen alweer op weg naar de San Bernardo eilanden, dit keer naar een speciale locatie op het eiland Tintipan : midden in een mangrove, met enkel bomen rond ons. Het was zoeken om in de mangrove te geraken, want eerst moesten we door een doolhof van riffen. Riffen steken ongeveer een halve meter diep onder water, en onze boot heeft 1,4 m diepgang nodig. Tussen de onvoorspelbare riffen liggen diepere stukken met zand of gras, en het vergt dus de medewerking van de zon om de riffen te kunnen zien. (De zeekaart is geen hulp hierbij, want de kleine riffen staan er niet individueel op, enkel een algemene aanwijzing van ondiep). Riffen zijn gemaakt van levende koralen, maar die zijn wel steenhard, zodat een aanraking ermee ten alle kosten moet vermeden worden. In de mangrove is de ondergrond zand en varieert de diepte voorspelbaar van 2 tot 8 meter.
We zijn in de mangrove, rondom ons enkel struiken of waterIn een mangrove zijn er nooit golven, meestal geen wind, en als je geluk hebt (ja) geen insecten.
Er bleek een aanlegsteiger voor kleine bootjes te zijn in de mangrove die naar een reeks van verlaten resorts aan de kust leidt. Alle huizen en hotels op Tintipan zijn slechts drie keer per jaar bevolkt: tijdens de jaarlijkse Colombiaanse vakantie (Dec/Jan), de Semana Santa, en nog een periode die me nu ontsnapt. Naast deze vakantiehuizen zijn er nog een 5-tal hutten op het strand die de dagjes toeristen een drankje of een chipske verkopen. (Colombianen zijn onverbeterlijke snoepers, snoep en frisdrank maakt een groot aandeel van het aanbod van elke winkel uit)
Mooi wandelpad in de mangrove op Tintipan
Het was mooi vertoeven tussen de vogels op Tintipan, De volgende morgen hebben we met Flipper (ons bootje) een uitstap gemaakt naar een eiland in de buurt, Santa Cruz, el Islote, het dichtbevolkste eiland van de wereld! We kwamen langs een jeugdhuis dat op stelten was gebouwd op de riffen, en waar veel volk op zat. Later hebben we de eigenaars van het jeugdhuis tegengekomen op Isla Fuerte.
Op deze populaire plek was er niets anders te doen dan zich te onthaasten…Het dichtsbevolkste eiland van de wereld (kwisvraag!)De lokale aquarium was maar een mager beestje (letterlijk) (Inkom 30 EuroCents)
In Ilse haar blog staan nog wat sfeerbeelden van het eiland.
De volgende morgen zijn we terug verder gevaren, nieuwe avonturen tegemoet … ( kwestie van de lezer wat aan te moedigen om ons te blijven volgen)
We vertrokken al vroeg vanuit Puerto Velero waar we een rustige nacht hadden (na een bewogen aankomst, zie vorige blogpost). Vanaf 6:30 waren we op weg naar cartagena, zo een slordige 50 Nm (zeemijl) verder ( zo een 92 km). Alles ging vlot, zij het dat we wel redelijk grote golven hadden van achterop, en rond 16:00 vaarden we tussen de twee kleine boeitjes die de doorgang in de verdedigingsmuur van Cartagena aangaven.
Bocagrande ingang (brede mond) Het beste is van tussen de twee boeien te varen 🙂
Cartagena heeft twee ingangen, één voor grote schepen Boca Chica genaamd en één enkel voor schepen met een kleine diepgang, tot zo een 3 meter, Boca Grande. Op deze laatste ingang is onderwater een muur gebouwd, met zoals gezegd een kleine doorgang erin. Dit om de verdediging van de stad in de jaren van de zeerovers (rond 1500-1700) simpeler te houden. Aan de andere ingang staan aan weerszijden forten, en langs daar gaan we morgen weer weg.
Bergop, bergaf met de caravanOnze ligplaats bij club Nautico, met zicht op de oude stadEn als dat geen duikboot is…Bij het buitenvaren langs Bocachica ligt aan stuurboord het San Jose Fort…… en aan bakboord het fort San Fernando
We liggen in Puerto Vuelero, Colombia (net onder Baranquilla), en hebben onverwachts goed internet, midden in een baai. (Dank u, wavewifi voor uw goede wifi versterker). We zijn nog niet aan land geweest en zijn dit ook niet van plan te doen, want morgenvroeg om 5 uur vertrekken we opnieuw, richting Isla Baru, een schiereiland net onder Cartagena.
We vertrokken om 12:00 uur uit Santa Marta, en hadden een voorspoedige trip. Toen we uit de kust van Baranquilla de monding van de Magdalena rivier passeerden, zagen we dat aan de kleur van het zeewater. De reis verliep voorspoedig met rond de 20 knopen wind en golven tussen 2 a 3 meter.
We laten de monding van de Magdalena terug achter ons
Er was een probleem, we zouden slechts rond 21:00 uur onze bestemming, de baai van Puerto Velero, bereiken. Ik dacht dat dit niet zo erg zou zijn, want het is een zeer beschermde baai met een zandbodem, zonder de aanwezigheid van riffen. Toch verschoten we ons een breuk toen we in het donker golven hoorden breken. Ik was eerst gedesorienteerd, maar het bleken de grote zeegolven te zijn die rond de punt van de baaiingang kwamen en door het plotse diepteverschil braken. We zijn er goed uitgekomen door zachtjes terug richting zee te gaan en pas later de bocht in de baai te nemen. Op de kaart stond dit niet aangeduid, maar het is een zandbodem en de zandbanken kunnen zich verplaatsen (dit stond wel op de kaart genoteerd). Bij dachlicht zou dit geen probleem geweest zijn, maar in het donker was dit niet te zien. Dus les geleerd en nooit meer in het donker ergens aankomen.
Onderweg hebben we nog een mooie verassing gehad, namelijk een tuna van een kilo of 5 gevangen. Na een serieuze strijd om hem aan boord te halen, hebben we hem die avond nog gevierd door elk een mooie steak ervan te eten. De andere 8 steaks zitten in de diepvries. Lekker, echt lekker!
haast je want hij weegt zwaar
Om af te sluiten nog twee sfeer foto’s van de baai, er staat een wind van rond de 30 knopen, en kleine golfjes die ons heel de nacht in slaap hebben gewiegd. Het ankeralarm geeft aan dat we nog geen mm zijn verschoven.
zicht op het einde van de baai. het land loopt links door tot op de hoogte van de boot
Op het einde van de baai zijn er boten permanent geankerd, en is er ook een marina voor een kleine twintig boten. Ziet er best allemaal leuk uit, maar we hebben de dag doorgebracht met het zwart van Santa Marta van de boot af te spoelen. Ilse heeft ook nog een zwempje gedaan, het eerste in twee maanden. Het zeewater viel mee met zijn 28°, maar de wind en de golfjes zorgden voor wat calorieverbruik. Ikzelf onthou met tot morgen van een zwempje, want mijn keel doet wat pijn.
We arrived back in Santa Marta on Saturday January 16th at 9 PM packed like two mules, carrying a huge suitcase, an even bigger box and two carry-ons. We had 15 kg over the allowed weight limit in our suitcases and box! Luckily we checked in early and no questions were asked or fees were assessed. We had a hard time finding a taxi who could fit the box. The box was finally put in the trunck of a cab and tied with ropes to prevent it from falling off since the trunk could not be closed. Unfortunately we forgot to take pictures….
Sunday, January 17th, the marina was filled with 33 sailing boats from the world ARC (Around the world Ralley) and it was clear that the marina did its best to please them! The bathrooms and showers were cleaned more often, the garbage was now collected in bins, we all received a free copy of the Columbian Cruising Guide…. We got up early and immediately started to clean the boat. The water that came off the boat was black! It took us a full day to get back organised and have the refrigerator filled but it felt good to be back :-).
This is what the boat looked like when we came back…
Monday, January 18th, we started planning our time left at Santa Marta. We decided we would leave the marina around the 27th since we had paid up till then. We still wanted to visit Bogota and Pereira (coffee region also part of UNESCO world heritage).
Wednesday, January 20th, the sailboats from the ARC did not leave today because there was too much wind to leave the harbour, about 30 KTS. We spent the aperitive with Andy and Gina Hilton from “Into the Blue”. They were one of the vessels participating in the ARC. They ARC started at Saint Lucia the 6th of January and 10 days later they were at Santa Marta, it took us 3 months….They will sail around the world in 16 months and thus only spend a couple days in each location. You get a taste of many things but everything is rushed. They were with their 3 children and two girlfriends on board so in total 7, sailing for 16 months together ! That will definitely be a challenge ! They were all pleasantly surprised by the friendliness of the Columbian people. After the 16 months they will definitely be able to say where they want to spend more time and sail at a more leisurely pace. We were happy we could leave the next day to Bogota and explore more of Columbia.
Thursday, January 21st, leaving Santa Marta at 7 AM to catch a bus to go to the airport of Barranquilla. When we got there our plane was delayed because of the bad air quality above Bogota airport. It was already 3 PM when we arrived at the hotel. We immediately left for the city centre, walking… it was only 5 KM… only we forgot we were now at an altitude of 2600m! My heart was not really cooperating, it was only much later we realized that the altitude was making us really tired. Bogota is the 3rd highest capital in South America, after La Paz and Quito.
Beautiful graffiti on our way to Bogota centre.
Stefan in front of one of the many Trans Milenia stations in Bogota. The TransMilenio is a bus rapid transit system which is a cheap (1800COP, about .50USD) and efficient way to get around in Bogota. It is almost like a metro but with buses. About 2.2 Mio people use the system daily.
At first, we were not so impressed by the city and were disappointed. The next day though we could appreciate the city better. There are 8 Mio. columbians living in Bogota! The second day we visited the Gold Museum, the Botero Museum and the National Museum.
We spent 2 hours at the Gold Museum ! The collection is amazing and with an entrance fee of 3000 COP (1USD) this is definitely a must see in Bogota.This would be an excellent Valentine present….just thinking ahead.Stefan at the entrance of the gold museum. He’s happy I did not insist longer to get the neklace at the museum store. (Stefan says: but she did get the earrings)Botero museum: One happy family but for the angry child…Typical Botero painting.Stefan on the plaza de Bolivar.Catedral Primada de Colombia on the Plaza Bolivar.One of the many streets in Bogota.
By the time we got out of the National museum we were both beat from walking around the city…. The TransMilenio was packed and on top of it we took the wrong one. When we finally got near our hotel we ate chicken wings for dinner and watched two episodes of Homeland season 5.
Saturday, January 23rd we went to Zipaquira (49KM north of Bogota) by bus. The main attraction in this small town is the Salt Cathedral which is a catholic church built in the tunnels of a salt mine at 200 meters underground.
Stefan admiring the cross made from halite, the cathedral is 25 meters high.
Although it is all very impressive I found it on the border of being “kitsch”.
The main square of Zipaquira.I enjoyed the little town more than the salt cathedral.
Happy to have spent a day away from the hustle and bustle of the city we returned back to Bogota by 6 PM. Our faces were sunburned being so high and close to the equator ….
Sunday, January 24th, we had to get up early because we travelled by bus to Pereira (Zona Cafetera) about 357 KM. We left with the bus at 7.30 AM and finally arrived in Pereira at 4PM! Already happy we were not returning by bus but by plane ! The Finca hotel we stayed at (Finca Ilusion) was a winner !
Pereira by night taken from our hotel room balcony.Finca swimming pool. The location was really perfect.
Monday, January 25th, breakfast at Finca Ilusion.
View from the breakfast table.
A woodpecker but not sure what kind…dad I will need your help in identifying this one.Bay-headed Tanager ? Not sure…Bay-headed tanagerBlue-grey Tanager, or “azulejo”
I could sit for hours and just watch all the different birds coming for breakfast, but at 8 AM we were picked up to have a mountain bike tour in the Santuario de fauna y flora Otun Quimbaya.
Together with our guide next to a “Chiva” bus. At this point we could hear the Red Howler monkey but could not see them. They make a howling sound as if the wind is blowing…Enjoying the stop…When we were returning after an uphill a female monkey and baby crossed the road – too late for the camera but this second one followed. Stefan was fast enough to get him before he disappeared in the trees.
In the afternoon we visited Don Manolo’s coffee plantation. It was really a great day. The family at the coffee plantation was so friendly and so dedicated to their product.
Only the ripe beans can be collected. This is a secure process and only done by hand in Colombia, mostly by women.Parchment coffee. This is the stage just before the coffee is roasted. The coffee is sold by the producer in this way. For every 100KG of plucked berries there is 12KG of parchment coffee.The Baranquero.Hector (Don Manolo’s son) and his wife taking care of our order.After a perfect day a swim in the pool with a view of Pereira. Tomorrow it is a full day of flying and bus trips to get back to Santa Marta and Sanuk.View of Pereira, city of 600,000 columbians
Tuesday, January 26th, a full day of travelling to get back to Santa Marta, with 2 delayed flights and an accident on the road from Barranquilla to Santa Marta, it was 8 PM by the time we got to the boat.
During all that travelling I read two books from Gabriel Garcia Marquez :
Memories of my Melancholy whores and No one writes to the Colonel. I enjoyed both very much but it is a style of writing that not everybody appreciates.
Friday, January 29th, we are finally leaving Santa Marta, direction Panama. We will not have internet for the coming weeks but you can follow us by clicking on the menu “Where are we” We have food to last for the coming month 🙂
Stefan is so afraid we will not have enough food on the boat since there are almost no stores in the upcoming locations! We provisioned in Santa Marta.