Flashback 12-13 maart Panama Kanaal transit

We hebben onze eerste gasten aan boord: Jacques en Annette, die we leerden kennen in Curacao. Zij zullen ons helpen bij de doorsteek van het kanaal als ‘line handlers’.

Ook hebben we een Panamees ingehuurd als vierde lijnhandler, James.

James, student Ingenieur Electro Mechanica

We vertrokken om 1:30 in de namiddag uit de marina, en vaarden een uurtje tot The Flats, de afspraak plaats voor het aan boord nemen van de Advisor, een soort piloot die je begeleidt bij het varen in het kanaal.

De andere boten die met ons mee door de eerste sluizen zullen varen — De Flats: samen met de andere boten die met ons mee door de eerste sluizen zullen varen

Om 18:15 was het zover, en konden we vertrekken. We waren met drie boten, een jacht en nog een kleinere catamaran. Het kanaal bestaat uit drie sluis systemen, eentje omhoog in drie stappen (Gatun Locks), en dan een sluis zakken (Pedro Miguel Lock), en wat verder nog een keer zakken in twee stappen (Miraflores locks). Al gauw kwamen we aan de eerste sluizen, drie na elkaar gelegen sassen, de Gatun locks.

Dit is het juiste schip waarachter we in de sluis moeten gaan

Onze advisor was niet echt bij de pinken, want hij liet ons het verkeerde vrachtschip volgen en daardoor waren we iets te vroeg aan het sluizencomplex. Er stond een redelijk harde rugwind, die ons met 4 knopen naar de sluis toe dreef. Na wat zenuwachtig wachten op het juiste vrachtschip waarachter we in de sluis zouden liggen, kwamen de drie zeilschepen samen.

Het was intussen donker geworden, en de drie boten moeten voor de sluis aan elkaar gebonden worden, om als één geheel in de sluis te varen. Om een ongekende reden lag de jacht in het midden, wij aan bakboord, en de andere catamaran aan stuurboord. Het werd snel duidelijk dat Sanuk de meeste paardenkracht aan boord had, en dus moest ik het geheel voortstuwen en sturen, niet evident vanop de zijkant en met een serieuze rugwind.

We lopen de Gatun locks in, achter het nederlandse vrachtschip AfricaBorg. We liggen laag, het sas zal ons 9 m hoger brengen.

Gelukkig was er op het jacht een advisor die wel wist wat er aan het gebeuren was, en hij gaf goede instructies. Het vrachtschip lag als eerste in de sluis, en wij vaarden er nu naartoe, om tussen het schip en de sluisdeur mee versast te worden. Vanop de kant werden er 4 touwen (lijnen) gegooid, en die werden vast gemaakt aan de kade en aan het vlot, zodat we in het midden van het sas gehouden werden terwijl we drie keer negen meter stegen.

We liggen in de sas, de deuren zijn nog open

Opgelet voor de vingers, de deuren gaan dicht

Alles verliep vlot, en om 21:30 vaarden we uit de laatste sluis om te ankeren in het Gatun meer. Ilse had een schitterend stoofpotje gemaakt van kip, en daar genoten we met ons vijven van, want de advisor was reeds van boord gehaald, wel nadat hij als eerste en alleen in de derde sluis had gegeten. Ik moet zeggen dat er op geen enkel moment sprake was van drinkgeld of cadeautjes, alles is heel officieel geworden in Panama.

De volgende dag verwachtten we een tweede advisor, die zou komen tussen 9 en 11 uur. Het werd 12 uur voor deze er was, en we aan de redelijk lange tocht over het Gatun meer konden beginnen.

We varen over een kunstmatig meer, het Gatun Lake

Vandaag waren we slechts met twee schepen, een jacht en wijzelf. Onze doorgang in het Pedro Miguel sas was voorzien om 18:30 wat onze advisor, Frank genaamd, te laat vond. Hij dacht dat we om 17:00 nog een mogelijkheid was, dus moesten we volle gas (7 knopen) over het meer varen. Gelukkig stond er terug een mooie rugwind die ons mee stuwde naar onze bestemming.

Onderweg passeren we de Puente Centenario

Net voor de Pedro Miguel sluis. Er ligt nog een boot in het sas die eerst eruit moet.

Toen we er bijna waren bleek dat het toch 18:30 zou worden, dus moesten we het zachtjes aan doen, tot voor de sluis waar we een uur moesten rondjes varen, wachtend op ons vrachtschip.

We draaien rondjes in afwachting van onze beurt

Dit zag ik niet zitten, eerst een ganse dag plankgas geven, en dan diesel verbruiken om te wachten! Op dit moment was er geen verkeer op het kanaal, en was ons vrachtschip nog niet in zicht. Ik vroeg toelating om aan de kade aan te meren – geweigerd -, om aan de meerboeien te mogen liggen – geweigerd – en expirimenteerde dan met dwars op het kanaal en de wind te liggen, zonder de schroeven te laten draaien. Blijkt dat dit redelijk stabiel is, en we gingen met 1 knoop vooruit. Toch was dit te veel gemanouvreer, en vroeg ik nogmaals om aan de meerboei te mogen liggen. Dit keer mocht het wel, en dit bleek de goede keuze te zijn. Rustig, zonder motoren en toch in een wind van 20 knopen ter plaatse blijven liggen, wachten op ons vrachtschip. Ditmaal zouden we voor het schip in de sas varen, langszij een sleepboot. Achter ons kwam dan het jacht in het midden van de sluis te liggen, en daarachter het vrachtschip.

Wij liggen reeds in de sluis, dan komt het jacht en in de verte reeds het vrachtschip

Dit ging vlot, eerst meerden we af voor de sluis, dan kwam de sleepboot in de sluis aan de kant gemeerd, en dan meerden wij af aan de sleepboot.

Klaar om te zakken in de Pedro Miguel sluis

Samen omlaag om dan het Miraflores meer op te varen dat tussen de twee sluiscomplexen in ligt.
Bij het aanmeren aan de kade voor de Miraflores sluis ging het mis! Ik maakte een beginnersfout, die me duur had te staan kunnen komen. Ik had de bedoeling om eerst de boeg vast te leggen aan de kade, dan het meertouw aan de achterkant vastmaken en daarna met de motoren in achteruit om zo de achterkant naar de kade te trekken. Maar dit was zonder de rugwind gerekend. Eens de boeg vastlag dreef de boot met zijn achterkant weg van de kade en kreeg ik de achterkant er niet meer naartoe, ondanks het feit dat beide motoren op vol achteruit draaiden, en de lijnhandler met volle kracht aan het achterste meertouw trok. Onze Sanuk draaide met de achterkant naar het midden van de sluis, en spoedig zou de voorkant van de tweede boeg de kade raken. Maar gelukkig was er Jacques, die met zijn ervaring de oplossing had en snel kon uitvoeren: de achterste lijn naar de kant over de winch, en met behulp van de winch en de motoren de achterkant naar de kade toe trekken. Dit zal ik niet meer vergeten: eerst de kant van de wind vastleggen, en dan pas de rest. Een goedkope les, want er was geen schade.

Na dit ontnuchterende maneuver verliep de rest vlekkeloos. Om 20:30 waren we uit de Miraflores sluizen en konden we op zoek in het donker naar een ankerplaats bij Balboa Jachtclub. Voor het eerst op onze reis moesten we rekening houden met getijden: op deze plaats in de stille oceaan er is een 5 meter verschil tussen hoog en laagtij, en deze nacht zou het -0.5 meter laagtij zijn (dus lager dan op de kaart staat aangegeven). Gelukkig was het bijna windstil, en vonden we een klein plaatsje tussen allerlei andere schepen die aan boeien lagen.
Missie volbracht.

Het kanaal ligt achter ons — Op naar Balboa Yacht Club, het kanaal ligt achter ons

Flashback: 26 februari 2016 Porto Belo tot Shelter Bay Marina Colon, Panama

Het inchecken in Porvenir, Panama, kwam ons duur te staan: 480 USD. Eerst de Kuna’s bedienen: 80 USD voor twee personen en een boot op een Kuna feestdag (viering van de revolutie) en dan de Panamese overheid: Immigratie 210 USD en Cruising Permit 193USD. En alleen te betalen met cash dollars, want er zijn geen ATM’s bij de Kuna’s en visa kennen ze niet.

Achteraf hebben we gehoord dat we een beetje met vuur hebben gespeeld door eerst de San Blas illegaal door te varen (want niet ingechecked in Panama) en dan pas in te checken, i.p.v wat ze willen dat je doet, namelijk eerst naar Porvenir varen, en dan terugkeren om de San Blas te bezoeken. Het had ons een boete kunnen kosten, maar geen idee hoeveel.
Van Porvenir zijn we doorgevaren naar het 60 zeemijlen verder gelegen werelderfgoed stadje Porto Belo. Het was een zeildag waarvan we zeer genoten hebben, want ruime wind gaf ons vleugels (8 knopen) en we kwamen reeds om 15:00 aan, na 8 uur zeilen.

Puerto Belo was de versterkte haven van waaruit de Spanjaarden vanaf 1630 hun schatten die ze in de Amerikas roofden, terug naar thuis verstuurden. Ooit was het de grootste stad van Zuid Amerika. Het werd verschillende keren aangevallen door piraten, de succesvolste was in 1679 door Henri Morgan en in 1739 door admiraal Edmond Vernon die daarna het dorp grotendeels verwoeste.
Ik heb een leuk boek gelezen over de piraat Henri Morgan (Empire of Blue Water), en één over een wereldoorlog II neergeschoten piloot die in een reddingsvlot overleeft in de meest ongelofelijke omstandigheden (Unbroken: A World War II Story of Survival, Resilience, and Redemption). Je ziet dat ik probeer literatuur te selecteren die op de omgeving slaat waarin we zijn. Ik lees nu over de geschiedenis van het Panama kanaal (Panama fever: the epic story of one of the greatest human achievements of all time), en op mijn kindle staat er nog een boek te wachten over de avonturen van kapitein Cook.

Nog een alleralleralllllerlaatste Kuna Mola handtasje

Er zijn 3 forten in Porto Belo:

Fuerte San Geronimo bij de dorpskern (met in de achtergrond het acijnshuis)

Fuerte Santiago bij de zuidelijke ingang van de baai (de kant van het dorp),

en dan het Fuerte de San Fernando aan de overkant van de baai in de heuvels.

We hebben ze alle drie bezocht, want anders is er in het stadje van ongeveer 500 zielen niet veel meer, behalve dan de Iglesia de San Felipe met de vurig aanbeden zwarte Christus

Iglesia de San Felipe met de zwarte Christus

en het enige andere gebouw dat overblijft van de spaanse tijden: de Real Aduana de Porto Belo, eens de opslagplaats voor het goud en zilver en tevens garnizoen logement, nu een museumpje.

We zijn niet binnen geraakt, want het was steeds gesloten. Het is triestig gesteld met de staat van het patrimonium, want er is geen onderhoud aan de ruïnes, en de info borden hebben al zoveel zon gezien dat ze bijna onleesbaar zijn. Misschien heeft het iets te maken met het feit dat het dorp redelijk moeilijk bereikbaar is via de weg.
We zijn hier 2 dagjes gebleven, en dan terug vertrokken richting Colon, de ingang van het Panama kanaal aan de Caraïbische zee. Onderweg nog een makereeltje aan de haak geslaan.

We naderen de ingang van het Panama kanaal aan de Colon zijde

De ingang is tussen de twee boeien — De ingang is tussen de twee lichtbakens

Tegen ‘s middags lagen we in de Shelter bay Marina, waar we blijven tot 12 maart want we moeten de administratie voor het kanaal regelen, de formaliteiten voor Ecuador en de Galapagos eilanden starten, en wat ander onderhoud.

Ilse is blij dat ze Marcella onze wasvrouw aan het werk kan zetten

We hebben een dekzeil voor Flipper besteld (om de jongen zijn rubber te beschermen tegen de zon) en een vangzeil voor regenwater. Samen met Greg, de motor fluisteraar hebben we een reparatie aan de warmtewisselaar van onze bakboord Yanmar motor uitgevoerd want deze ging in temperatuur alarm als hij te lang moest draaien aan meer dan 2200 RPM.

Belgacom flashback: een die werkt en een die kijkt. — PTT flashback: een die werkt en een die kijkt.

We hebben de zeilzak preventief laten versterken op de wrijfpunten, en voor onze bimini boven het stuurpositie idem dito. We waren de stop van een zeillat verloren in Colombia, en helaas daardoor ook de zeillat zelf. Hier hebben we gelukkig een geschikte vervang lat gevonden, die echter 5 cm te kort was en dus hebben we deze permanent in het zeil genaaid, tot we in de Franse Iles de societé (Society Islands, deel van Frans Polynesie) een geschikt exemplaar kunnen vinden. Ik heb alle lopend want van de boot vervangen met de reserve touwen die reeds op de boot lagen, aangekocht door de vorige eigenaar, Steve. We hebben een kuisploeg laten aanrukken om 4 dagen lang de buitenkant van de boot de wassen, te waxen en te polishen. Nu glimt onze boot terug, en is hij volledig bekomen van het Santa Marta zwart stof.
De marina ligt in een heel mooie omgeving, ver weg van het drukke stadsleven van Colon. Dat is meteen zijn grootste troef en tegelijk ook nadeel. Natuurwandelingen uitgezonderd moet je voor alles een taxi of busje nemen naar Colon of Panama stad, waarvoor je respectievelijk 1 of 2 uur onderweg bent.
We hebben onze fietsjes nog eens bovengehaald om het natuurpark San Lorenzo te bezoeken. Op 10 km afstand ligt de monding van de rivier de Chagres, met de mooie ruïnes van een spaans fort. Onderweg zagen we nog een 10-tal brulaapjes (howling monkeys), die we ook in de marina geregeld kunnen horen. Ook de kinkajou, een schattig uitziend katachtige met lange staart kwam ons nieuwsgierig bekijken.

Brulaapje of Howling Monkey De kleintjes noemen ze huilbabys

De Kinkajou, de kat met de lange snuit en staart (enkel als ze volwassen zijn)

Flashback: 25 Februari 2016 De rest van de San Blas eilanden, Panama

In het begin hadden we de wind wat tegen, hij kwam pal uit het noorden, de kant waar we ook naar toe moesten. Maar naarmate we vorderden langs de Panamese kust, verschoof onze richting naar NW, en verschoof de wind naar NE. Deze twee samen maakten dat we gemakkelijker vooruit kwamen, maar toch bleef het moeilijk en spannend omdat we tussen de kust en de buitenliggende rif vaarden. Als er iets mis zou gaan, dan konden we niet naar het oosten (rif), naar het westen (kust), maar enkel naar het noorden (op motor) of naar het zuiden.

Gelukkig hadden we een heel goede papieren reisgids (Eric Bauhaus) met kaarten die we ook in electronische vorm hadden en konden inlezen op ons PC en Mac navigatieprogramma OpenCPN. Gelukkig maar, want volgens onze ingebouwde Raymarine kaartplotter hebben we af en toe een redelijk stukje over het land gevaren. Het is dan ook geweten dat de kaarten van dit gebied totaal onbetrouwbaar zijn, behalve Eric’s dan, die meestal op de meter na juist zijn (toch twee keer een foutje gevonden, uitkijken blijft de boodschap.)

De kano's worden nog traditioneel uit uitgeholde boomstammen gemaakt — De kano’s worden nog traditioneel uit uitgeholde boomstammen gemaakt

Kuna indianen, met tweede van rechts een albino indiaan. Zoals je ziet dragen de vrouwen in de noordelijker dorpen niet altijd de volledige traditionele klederdracht

Toegangsdeur tot de vergaderhut, met de vlag van de Kuna's in het midden — Toegangsdeur tot de vergaderhut, met de vlag van de Kuna’s in het midden

Kuna held die mee de onafhankelijkheidsstrijd met Panama heeft beslecht

Kuna varkensstal. altijd propere vloer (maar niet het water…)

Kuna WC, chasse niet nodig. — Kuna WC, doorspoelen niet nodig, werkt met zwaartekracht.

Zoals reeds vermeld ging het uitzicht van de zuidelijke eilanden met Noordzee waterkleur over naar noordelijker uitzichten die in National Geographic rapportages gestaan hebben.

En als de zon door de wolken brak, was het paradijs af.

In een van de dorpen leerden we ook een Canadees paar kennen, Bill en Cathy, waar we enkele dagen mee zijn opgetrokken.

Cathy laat zich Kunatizeren met arbandjes.

Waar anders dan op barbeque eiland eten we gezellig op het strand? — Waar anders dan op barbecue eiland eten we met Bill en Cathy gezellig op het strand? Eigen drank meebrengen is hier ok.

Mijn schattig vrouwtje, een rots in de branding

Ik weet niet of we nog snel in zulk een idillische omgeving zullen vertoeven

Flashback: 15 februari 2016 Eerste San Blas dorp, Panama

We hebben op 11 februari s’morgens om 8:20 Sapzurro verlaten om naar onze eerste San Blas bestemming te varen. De San Blas eilanden liggen in de Kuna Yala (sinds 2011 Guna Yala, maar iedereen blijft Kuna zeggen), dat is een gebied waar de Kuna indianen een soort van onafhankelijk gebied beheren dat op het grondgebied van Panama ligt. De Kuna’s zijn een traditionele indianenstam, vooral in het zuiden van hun gebied (dus dicht bij de grens met Colombia) omdat er daar relatief weinig toeristen naar toe komen (over de zee is bijna de enige manier).

We vertrokken met redelijk veel wind op de neus, samen met grote golven. We gingen slechts moeizaam vooruit, en kort na ons vertrek kwam zelfs de Colombiaanse kustwacht een kijkje nemen of alles ok was. Is het dan zo duidelijk dat we beginners zijn? Enfin, toen we ‘s middags (14:00) in de uiterst rustige baai van het dorpje Puerto Perme ankerden naast de winkelboot (die doen de navette Cartagena – San Blas met bevoorrading voor het dorp), vroeg de bemanning ons of de zee niet te ruw voor ons was geweest. Dus misschien lag het kustwacht bezoek niet aan ons, maar aan het weer…

De Kuna indianen komen hun wekelijkse inkopen doen op de winkelboot. Het aanbod is beperkt.

We kregen in de namiddag nog bezoek van een Kuna familie aan boord. Een vader met dochter en drie kleine pagadders, ze waren nogal opdringerig om op het achterdek te komen, en wij nog wat onwennig over hoe we ze moesten ontvangen. Ze hadden bananen, een kokosnoot, een eenvoudig handwerkje en een armbandje mee als geschenk. Daar wouden ze dan wel cash dollars voor alsjeblief. (Amerikaanse dollars zijn het geld in Kunaland). Enfin, ik heb gecountered met een ruilaanbod van vishaak en visdraad, en dat zagen ze ook wel zitten, 100 m draad meneer want het is hier diep. Na 50 meter op een colafles te hebben overgewonden waren ze tevreden, en vertelden ze wat in gebroken Spaans over hun dorp, dat we op de kust zagen liggen. Alhoewel het soms moeilijk is om foto’s te mogen nemen, vermits ze dan een deel van hun geest verliezen, was de vader ok met een familieportret. Toen ze weg waren gekayaked heb ik de foto afgedrukt op onze printer, en zijn Ilse en ik naar het strand geboot met Flipper. In het dorp vroegen we waar de man op de foto woonde, en dat hebben we dan daar binnen gestoken. Ze waren duidelijk minder onwennig dan ons over dit onverwacht bezoek in hun schamele hut/afdak, en toen ze de foto zagen waren ze zo enthousiast dat we direct nog een 4 tal diploma’s en puntenlijsten van de zoon zijn humanioria en de identiteitskaarten van moeder en dochter mochten kopieren. We kregen ook een soort van limonade drankje dat echt lekker was. Ilse en ik terug naar de boot om foto’s van de documenten te nemen en min of meer als fotocopies af te drukken. Dan terug naar het dorp om dit af te geven, snel vooraleer het gerucht de ronde deed dat er een tijdelijke fotocopieboot in de baai lag.

ons eerste Kunadorp. De mensen blijven binnen en zijn eerder schuw

We zijn nog een twee tal dagen in de baai blijven liggen en hebben een mooie wandeling gemaakt van een uur of twee naar het dichtsbijzijnde volgende dorp (Careto), waar je moeilijk met de boot kan ankeren.

Er worden veel bananen en cocosnoten geteeld door de Kuna’s, en de toeristen zijn vooral tuk op de vrouwen hun traditionele kledij, namelijk de handgemaakte mola’s. Deze bestaan uit 2, 3 of zelfs tot 5 lagen gekleurde stof die zeer kunstig wordt gestikt en waardoor mooie patronen ontstaan, dit wordt als blouse door de vrouwen gedragen.

Op tocht, ik onder de steeds facinerende bananen of plantaan vrucht

De tocht was zeer gevarieerd en bracht ons langs landschappen die we nog niet eerder hadden gedaan, van bananen plantage tot vlakke jungle (eens geen bergop/bergaf), tot langs verlaten stranden waar de golven op uitstierven.

Hier zou ik niet graag met Flipper moeten aan land gaan

Het dorp van bestemming (Careto) was heel mooi, en tegen betaling van 5$ per persoon mochten we overal rondlopen, maar geen foto’s maken. Allee, als je 50$ extra betaalde mocht het wel, maar dat leek ons een beetje te veel [ van het schijnheilige: gaat de geest niet weg als er betaald wordt?]. Ik vraag me trouwens af hoe de dorpsbewoners weten dat je de chef betaald hebt om foto’s te maken. Op onze zoektocht naar Kuna brood, een soort van sandwich met gewoon wit deeg, kwamen we in een hut terecht waar we binnen de kortste keren omringd waren door vrouwen. Toen viel het woord Mola, en verdween de bedeesdheid van de vrouwen om hun Mola’s te tonen, en onze bedeesdheid om te vragen of er Mola’s te koop waren. Na een beetje onderhandelen had Ilse twee mooie stukken gekocht (en was ons geld op). In tegenstelling tot wat we in latere dorpen zagen, waren dit echt de dagelijkse kledingstukken van de vrouwen, en niet enkel het decoratief stuk van de blouse. We vertrokken gelukkig naar onze boot, het einde van een mooie dag.

Als je voor een Kuna dorp voor anker ligt, moet je soms liggeld betalen. De dorpsecretaris had gezegd dat ze langs zou komen, en de $10 ophalen in ruil voor een ontvangsbewijs (op onze gedrukte recu stond het volgnummer: “0001”, zijn we iets te lichtgelovig?). Wij maakten van de gelegenheid gebruik om te vragen of we een foto mochten maken, en de man zei dat het mocht (de vrouw was niet zo overtuigd). Zij was wel blij met een engelstalig boek dat ze konden gebruiken in de klas, en hij met visdraad en vishaak.

De dorps secretaris in traditionele kledij, de mola is de blouse met mouwen en het borst en rugstuk. Let op de kralen die als kousen worden gedragen.

Een typisch Kuna dorp is een eiland dat een halve meter boven het water ligt, beschermd door een rif of een baai. De dorpelingen leven in houten hutten of stenen huizen, en er is een zeer hechte familieband. Tv of video zijn niet toegestaan, en de kinderen spelen er allemaal op straat of op het dorpsplein. De mannen gaan naar het vasteland hun akkers bewerken of vissen, en de vrouwen zorgen voor het huishouden. Door de vele hechte banden zijn er wel redelijk wat albino mensen onder de bevolking, waarvan we er enkele zijn tegengekomen.

Flashback: 7 februari, Sapzurro, grens Colombia en Panama

Onze nachttocht ging snel, te snel. Er stond een stevige wind met navenante golven. Rond 5 uur ‘s morgens hadden we door dat we voor het ochtendlicht op onze bestemming zouden aankomen. Daarom besloten we om ons te ‘parkeren’ op de zee. Door een speciale stand van de zeilen en het roer (fok bak, roer vastzetten op oploeven) schippert de boot tussen vooruit en achteruit varen, en wordt het relatief rustig aan boord, zonder dat er veel afstand wordt afgelegd. Dit liet Ilse en mezelf toe om een uurtje of twee te slapen. Daarna, het was nu reeds licht, zeilden we verder naar onze bestemming Zapsurro/Sapzurro. Dit is het laatste dorpje van Colombia voor de grens met Panama, in een beschutte baai die toch wel wat deining heeft.

Het blijft toch altijd een spectaculaire belevenis om vanuit zee te varen naar de kust, waar de golven tot 10 meter hoog te pletter slaan op de rotsen. De verrekijkers speuren vergeefs naar de ankerplaats. En kijk, naarmate je naderkomt zie je dat er een opening is van een baai (de gps had dan toch gelijk) en goed mikkend op het midden (je weet niet of er stroming staat die je naar de ene of andere kant kan voeren) vaar je dan tussen dat watergeweld naar een ruimer achterliggend water. En kijk, daar zijn masten te zien van andere zeilboten. Na de toer van de ankerplaats kiezen we dan een plaatsje, zo ver mogelijk weg van de slaap verhinderende golven, en tevens ver genoeg weg van je buren en het strand, en zeker van een verborgen rif. Na ons ankerritueel gaan we terug een dutje doen, onze slaap achterstand inhalend.

In de namiddag maken we kennis met onze dichtste buren, een jong koppel, Martin een Argentijn met zijn Hollandse vriendin Carlien op de zeilboot Anna-Johanna. Ze kwamen van Cartagena en hadden reeds de San Blas eilanden verkend (onze volgende bestemming), en gingen terug naar Cartagena.

Onze Sanuk in de baai. Foto vanop het wandelpad naar Capurgana

Het dorpje Sapzurro stelde niet veel voor, een verzameling huizen met heel weinig winkeltjes en een 4tal (gesloten) restaurants. Het dorp is enkel te bereiken overzee, of via een wandelpad over land. Dus geen auto’s in de straat, zelfs geen brommer. Wat zeg ik, zelfs geen straat.

Er was gelukkig een wandelpad over de bergkam heen naar het nabijgelegen Capurgana. Daar hadden ze ook geen auto’s, maar wel een heus vliegveld!

Capurgana: Ilse klaar om de lokale bus of taxi te pakken

Toch kwamen de meeste bezoekers met de boot, of te voet (lees meer hieronder). De tocht was mooi, maar je moest wel een half uurtje klimmen en even lang dalen. Maar het dorpje Capurgana viel ons veel beter mee. Er waren leuke winkeltjes met groenten en fruit, een bakker en zelfs een paar restaurants. Eentje had zelfs wifi, en daar hebben we goed gebruik van gemaakt.

Resto aan de kaai, met ilse klaar om te bestellen

Het blijkt dat er veel vluchtelingen zijn die te voet naar Amerika trekken(!). Regelmatig kwamen we groepjes mensen tegen op het pad naar Sapzurro, met enkel een klein kaba’tje in hun hand met daarin waarschijnlijk hun hele hebben en houden. Vooral mensen met een Cubaans paspoort hebben het lastig, door het feit dat hun paspoort hun het recht geeft om Amerikaans inwoner te worden als ze kunnen voet aan Amerikaans land zetten, zijn ze een doelwit voor paspoort dieven. De anderen hebben het daarom ook niet gemakkelijker: tijdens een wandeling langs het strand kwamen Ilse en ik daar waar het pad steil omhoog ging, honderden kledingstukken tegen, de meeste in zeer goede staat. We hebben er het raden naar wat er gebeurd is, een overval? Of andere kleren aantrekken om de grens over te gaan? In elk geval bizar.

Het misterie van de achtergelaten kledingstukken

Nadat we het zowat gezien hadden, waren we klaar om de San Blas eilanden van de Kuna indianen te bezoeken, maar daarover meer in de volgende aflevering. En nu naar bed!

Flashback: 6 februari Fuerte eiland, Colombia

Het nam een volle dag varen in beslag om van Tintipan weg te varen, slalommend tussen de riffen, tot we aan Isla Fuerte kwamen. Dit ligt zuidelijker dan Tinitpan, en was ons laatste eiland aan de oostelijke kant van de Colombiaanse Caraibische zee. Hierna steken we de baai over om naar de kant van Colombië te varen die aan de stille oceaan grenst.

Het was een uur voor zonsondergang toen we ons anker neer lieten op de enige veilige ankerplaats van het eiland. Gelukkig hadden we een wegbeschrijving op het internet gevonden die ons er naartoe leidde, tussen de riffen (de wegbeschrijving op zee is d.m.v opeenvolgende gps-coordinaten)

We hadden net ons ritueel van ankeren achter de rug (anker neer, alles wegleggen, tasje thee drinken terwijl we kijken of we blijven liggen), toen er een motorboot met 4 personen aan boord nieuwsgierig kwam kijken. Toen we zeiden dat we van Belgie waren, viel dit blijkbaar in goede aarde, want de bootsman kende een zeer goede Belgisch kok in Medellin. We werden uitgenodigd om een uurtje later een aperitief te komen drinken, met de cryptische mededeling dat ze veel eten hadden.

Onze gastheer en -vrouw bleken een Amerikaan (Russ) en een Colombiaanse (Patricia) te zijn, die nog 2 amerikaanse gasten hadden. Ze verbleven de laatste dagen in hun vakantiehuis op het eiland, voor ze terug vertrokken naar hun huis in Connecticut, Amerika. En oh ja, ze hadden nog een (kast van een) huis in Medellin. We verbleven slechts een maand per jaar in het huis, de rest van de tijd werd het huis onderhouden door een eilandfamilie die een verblijf had in de tuin. Het huis lag aan de baai, met een prachtig uitzicht over de zee en het eiland.

We hebben daar s’avonds lekker gedronken en gegeten, en gedronken… Russ had een karton Italiaanse Amaretto Gozio staan (hij kocht alle drank in bulk …) en we hebben er daar twee van soldaat gemaakt. Enfin, het moet goed spul geweest zijn, want de volgende morgen heb ik er niets van last van gehad. (we hebben niet allemaal dat geluk he, emmerken). Ze waren wel effkens bezorgd toen ze in ons in het donker met onze flipper zagen verdwijnen, op zoek naar Sanuk. Er kon weer adem gehaald worden toen de lichten aangingen op de boot…

Onze gastheer Russ en -vrouw Patricia, en is dat daar geen (lege) fles ??

De volgende morgen waren we terug gevraagd voor ontbijt en een rondleiding op het eiland. Na pancakes, spek en Arepo (Colombiaanse ontbijtkoek) waren we klaar om door het dorp naar de andere kant van het eiland te trekken, waar een blauwe vlakke zee ons afkoelde van de stekende zon.

Er was niet echt overvloed in het dorp, zelfs de varkens zijn er mager.

Tussen de stenen huizen, nog een authentieke hut

Mooie boom bij de school (het is hier winter, dus de bladeren komen terug in de lente)

Op de lokale kermis heb ik nog eens mijn kunsten getoond in het schietkraam, en als prijs kon ik zo een pluchen ezeltje kiezen. We hadden het bijna mee naar de boot, maar het nam te veel plaats in…

Enfin, we hebben genoten van ons verblijf op het eiland, en van onze royale hosten. Ik ril wel een beetje bij de gedachte dat we beloofd hebben als ze ooit in Belgie zijn, hen rond te leiden. Ik denk dat we er niet van onderuit zullen kunnen om hen in den hof van Cleve rond te leiden… aan de andere kant is de kans reëel dat ze ons tracteren…

Onze laatste avond op het eiland was meteen ook het einde van een vakantieperiode voor Russ en Patricia. Na een maand op het eiland gingen ze terug naar hun huis in Connecticut.

Villa Rosa Woodmont, CT — Ze hebben het niet gezegd, maar zo beeld ik me hun huis Connecticut huis in

Bezijden ons, waren er nog een twintigtal andere gasten uitgenodigd die avond. Deze waren bezig om een huis op het eiland om te bouwen naar een jeugdhuis. Ze waren van alle nationaliteiten, en hadden ook nog een jeugdhuis waar we voorbij gevaren waren bij het Titipan eiland. Ik denk dat ze een goede neus voor zaken hebben, want ik zie een mooie toeristische toekomst voor het eiland. Het is mooi, rustig, met vriendelijke mensen. Het enige pijnpunt is het gaan en komen. Nu verloopt dat via een motorboot (30 minuten) gevolgd door een 4×4 rit van 3 uur op het vasteland. Tja, ze hebben niet allemaal een zeilboot he. Daartegenover staat dat ze er serieus over nadachten om een watervliegtuig aan te kopen, die dit pijnpunt elegant zou oplossen.

Als je op zoek bent naar een vakantieplaats waar er niets anders is dan genieten, dan moet je deze bestemming zeker natrekken. (Kost per nacht in een eilandhotel is ongeveer 40 EUR/dag, volpension inbegrepen…)

Goed, we waren dus afscheid aan het nemen van Russ en Patricia, toen ze ons meenamen naar de provisiekast. Vermits ze de volgende morgen vertrokken voor een jaar, wensten ze ons alle eten mee te geven die niet achterbleef voor de lokale opzichterfamilie. We vertrokken met twee volle plastiek vuilniszakken naar onze boot. Nu, een maand later, eten we nog regelmatig iets dat we van onze milde weldoeners mochten krijgen: pancake mix, boter, blikken, siroop, eieren, … en we toasten dan op hun gezondheid.

Ilse en ik hebben nog een dagje op het eiland gebleven, en begonnen dan ‘s avonds aan onze oversteek naar de westkant van de Colombiaanse golf. We rekenden op een 16 uren varen, om rond 9 uur toe te komen in onze nieuwe bestemming, Sapzurro, Colombia.

Flashback 2 februari, bezoek aan de Rosario en San Bernardo eilanden, Colombia

Na ons vertrek uit Cartagena zijn we naar een nabijgelegen baaitje op een schiereiland gevaren, Baru. Daar brachten we een rustige nacht door, en de volgende morgen vertrokken we naar de wat verderop gelegen Rosario eilanden, en na terug een kort uurtje varen ankerden we voor Isla Grande.

Een leuk eilandje, omdat er geen auto’s op rijden, en er geen wegen zijn maar enkel wandelpaden. Het eiland met de 2 dorpjes erop gaf een wat triestige indruk, maar we konden wel wat groenten en fruit kopen. Zie Ilse’s blog voor foto’s.

De volgende morgen alweer op weg naar de San Bernardo eilanden, dit keer naar een speciale locatie op het eiland Tintipan : midden in een mangrove, met enkel bomen rond ons. Het was zoeken om in de mangrove te geraken, want eerst moesten we door een doolhof van riffen. Riffen steken ongeveer een halve meter diep onder water, en onze boot heeft 1,4 m diepgang nodig. Tussen de onvoorspelbare riffen liggen diepere stukken met zand of gras, en het vergt dus de medewerking van de zon om de riffen te kunnen zien. (De zeekaart is geen hulp hierbij, want de kleine riffen staan er niet individueel op, enkel een algemene aanwijzing van ondiep). Riffen zijn gemaakt van levende koralen, maar die zijn wel steenhard, zodat een aanraking ermee ten alle kosten moet vermeden worden. In de mangrove is de ondergrond zand en varieert de diepte voorspelbaar van 2 tot 8 meter.

We zijn in de mangrove, rondom ons enkel struiken of water

In een mangrove zijn er nooit golven, meestal geen wind, en als je geluk hebt (ja) geen insecten.

Er bleek een aanlegsteiger voor kleine bootjes te zijn in de mangrove die naar een reeks van verlaten resorts aan de kust leidt. Alle huizen en hotels op Tintipan zijn slechts drie keer per jaar bevolkt: tijdens de jaarlijkse Colombiaanse vakantie (Dec/Jan), de Semana Santa, en nog een periode die me nu ontsnapt. Naast deze vakantiehuizen zijn er nog een 5-tal hutten op het strand die de dagjes toeristen een drankje of een chipske verkopen. (Colombianen zijn onverbeterlijke snoepers, snoep en frisdrank maakt een groot aandeel van het aanbod van elke winkel uit)

Mooi wandelpad in de mangrovem Tintipan — Mooi wandelpad in de mangrove op Tintipan

Het was mooi vertoeven tussen de vogels op Tintipan, De volgende morgen hebben we met Flipper (ons bootje) een uitstap gemaakt naar een eiland in de buurt, Santa Cruz, el Islote, het dichtbevolkste eiland van de wereld! We kwamen langs een jeugdhuis dat op stelten was gebouwd op de riffen, en waar veel volk op zat. Later hebben we de eigenaars van het jeugdhuis tegengekomen op Isla Fuerte.

Op deze populaire plek was er niets anders te doen dan zich te onthaasten…

isla el islote dichtstbevolkt eiland van de wereld — Het dichtsbevolkste eiland van de wereld (kwisvraag!)

De lokale aquarium was maar een mager beestje (letterlijk) (Inkom 30 EuroCents)

In Ilse haar blog staan nog wat sfeerbeelden van het eiland.

De volgende morgen zijn we terug verder gevaren, nieuwe avonturen tegemoet … ( kwestie van de lezer wat aan te moedigen om ons te blijven volgen)

Flashback 1 februari 2016, Cartagena, we zijn terug

We vertrokken al vroeg vanuit Puerto Velero waar we een rustige nacht hadden (na een bewogen aankomst, zie vorige blogpost). Vanaf 6:30 waren we op weg naar cartagena, zo een slordige 50 Nm (zeemijl) verder ( zo een 92 km). Alles ging vlot, zij het dat we wel redelijk grote golven hadden van achterop, en rond 16:00 vaarden we tussen de twee kleine boeitjes die de doorgang in de verdedigingsmuur van Cartagena aangaven.

bocagrande entrance cartagena breakwater — Bocagrande ingang (brede mond) Het beste is van tussen de twee boeien te varen 🙂

Cartagena heeft twee ingangen, één voor grote schepen Boca Chica genaamd en één enkel voor schepen met een kleine diepgang, tot zo een 3 meter, Boca Grande. Op deze laatste ingang is onderwater een muur gebouwd, met zoals gezegd een kleine doorgang erin. Dit om de verdediging van de stad in de jaren van de zeerovers (rond 1500-1700) simpeler te houden. Aan de andere ingang staan aan weerszijden forten, en langs daar gaan we morgen weer weg.

4 a 5 meter golven op weg naar cartagena — Bergop, bergaf met de caravan

club nautico — Onze ligplaats bij club Nautico, met zicht op de oude stad

san jose fort — Bij het buitenvaren langs Bocachica ligt aan stuurboord het San Jose Fort…

san jose fort (other side) — … en aan bakboord het fort San Fernando

3 Maart 2016 – Shelter Bay Marina, Colon Panama

We zijn terug in het land van de wifi, en het wordt een hele klus om een maand zonder updates van onze blog goed te maken. Momenteel zijn we in Shelter Bay Marina, nabij het Panama kanaal. We gaan waarschijnlijk rond de 15de maart door het kanaal, naar de Stille Oceaan (in het engels de vredige oceaan aka Pacific ocean). Na een tweetal dagen van klussen hebben we tijd gevonden om aan het bloggen te slaan. Eerst hebben we echter onze zeilen binnengebracht om eens na te kijken. Ons grootzeil had een zeillat die verdwenen was nadat de stop eruit gevlogen was (veiligheidspin verloren, stop langzaam uitgedraaid, en lat het wijde sop in) en onze genoa (voorzeil) vertoont een beetje slijtage op het UV-beschermingsstuk. Meteen ook onze zeilzak binnengedaan om wat vroege slijtage met beschermstukken te bedekken. En als het grootzeil dan toch van de mast was, heb ik de meeste lijnen (ophaal- en aanhaaltouwen) vervangen door nieuwe exemplaren die de vorige eigenaar reeds had aangekocht. Enfin over onze activiteiten in Colon later meer, eerst een blog plegen over wat reeds achter de rug is.

De nauwe ingang tot het ankerveld dat het begin van het kanaal inluidt. Gelukkig geen ander verkeer te bespeuren,

Ilse in de marina aan de slag met Marcella, onze wasmachine,

30 januari 2016 Puerta Velero

We liggen in Puerto Vuelero, Colombia (net onder Baranquilla), en hebben onverwachts goed internet, midden in een baai. (Dank u, wavewifi voor uw goede wifi versterker). We zijn nog niet aan land geweest en zijn dit ook niet van plan te doen, want morgenvroeg om 5 uur vertrekken we opnieuw, richting Isla Baru, een schiereiland net onder Cartagena.

We vertrokken om 12:00 uur uit Santa Marta, en hadden een voorspoedige trip. Toen we uit de kust van Baranquilla de monding van de Magdalena rivier passeerden, zagen we dat aan de kleur van het zeewater. De reis verliep voorspoedig met rond de 20 knopen wind en golven tussen 2 a 3 meter.

We laten de monding van de Magdalena terug achter ons

Er was een probleem, we zouden slechts rond 21:00 uur onze bestemming, de baai van Puerto Velero, bereiken. Ik dacht dat dit niet zo erg zou zijn, want het is een zeer beschermde baai met een zandbodem, zonder de aanwezigheid van riffen. Toch verschoten we ons een breuk toen we in het donker golven hoorden breken. Ik was eerst gedesorienteerd, maar het bleken de grote zeegolven te zijn die rond de punt van de baaiingang kwamen en door het plotse diepteverschil braken. We zijn er goed uitgekomen door zachtjes terug richting zee te gaan en pas later de bocht in de baai te nemen. Op de kaart stond dit niet aangeduid, maar het is een zandbodem en de zandbanken kunnen zich verplaatsen (dit stond wel op de kaart genoteerd). Bij dachlicht zou dit geen probleem geweest zijn, maar in het donker was dit niet te zien. Dus les geleerd en nooit meer in het donker ergens aankomen.

Onderweg hebben we nog een mooie verassing gehad, namelijk een tuna van een kilo of 5 gevangen. Na een serieuze strijd om hem aan boord te halen, hebben we hem die avond nog gevierd door elk een mooie steak ervan te eten. De andere 8 steaks zitten in de diepvries. Lekker, echt lekker!

Om af te sluiten nog twee sfeer foto’s van de baai, er staat een wind van rond de 30 knopen, en kleine golfjes die ons heel de nacht in slaap hebben gewiegd. Het ankeralarm geeft aan dat we nog geen mm zijn verschoven.

zicht op het einde van de baai. het land loopt links door tot op de hoogte van de boot

Op het einde van de baai zijn er boten permanent geankerd, en is er ook een marina voor een kleine twintig boten. Ziet er best allemaal leuk uit, maar we hebben de dag doorgebracht met het zwart van Santa Marta van de boot af te spoelen. Ilse heeft ook nog een zwempje gedaan, het eerste in twee maanden. Het zeewater viel mee met zijn 28°, maar de wind en de golfjes zorgden voor wat calorieverbruik. Ikzelf onthou met tot morgen van een zwempje, want mijn keel doet wat pijn.